Waldemar Żyszkiewicz: Bowie - Obawiam się Amerykanów

Dziś mija 73. rocznica urodzin brytyjskiego muzyka, kompozytora, wokalisty i autora tekstów. Jego image oraz dorobek artystyczny w istotny sposób wpłynęły na kształt światowej popkultury.
/ flickr.com
Niezbyt znana, średnio udana, mało melodyjna (industrial)  kompozycja tandemu Bowie/Eno. Pierwsza wersja powstała przy okazji pracy nad albumem 1. Outside (1995). Później mocno przemiksowana (z frazą „Obawiam się zwierząt” zamiast „Obawiam się Amerykanów”) znalazła się na ścieżce dźwiękowej filmu Paula Verhoevena Showgirls. Ponownie przepracowana ukazała się w albumie Bowiego Earthling (1997).

Singiel promujący ten album (zawierający kilka różnych wersji I’m afraid of Americans) znalazł się wysoko na kanadyjskiej Top Twenty, osiągnął szóstą pozycję na liście litewskiej oraz dotarł na 66. miejsce w amerykańskim zestawieniu Hot 100 Billboardu. Warto dodać, że następnymi singlami Bowiego, jakie znalazły się na listach przebojów, były dopiero Blackstar i Lazarus

Nie wiem, co motywowało zainteresowanie Litwinów I’m afraid of Americans, ale sądzę, że do popularności tego utworu w Kanadzie przyczyniła się wyraźnie w tym kraju obecna, choć często podskórna niechęć do USA, której pożywki mógł dostarczyć zbyt literalnie odczytany tekst autorstwa Bowiego. Autor słów podkreślał bowiem, że tekst ma charakter raczej prześmiewczy niż szyderczy, pogardliwy czy tak jawnie wrogi wobec Amerykanów, jak choćby piosenka Bruce’a Springsteena Born in the USA.

A sam pomysł tekstu powiązał z sytuacją, kiedy to podczas podróży po Jawie natknął się tam na pierwszą hamburgerownię z szyldem McDonalda. Bowie dał też przykład wypierania kulturowo rdzennych przejawów życia we Włoszech przez kiczowatą popkulturę uosabianą przez estetykę Disneylandów. Co tylko dobrze świadczy o ciekawości świata Brytyjczyka, jego poczuciu rzeczywistości oraz zdolności wychwytywania przejawów kulturowej (symbolicznej) przemocy, a nieraz po prostu nieskrywanej impertynencji urzędników administracji USA w kontaktach z przedstawicielami innych narodów.

Warto to docenić, tym bardziej że Bowie od wielu już lat mieszkał przecież głównie z Stanach Zjednoczonych. 
 
 
Obawiam się Amerykanów
 

Jasio jest w Ameryce
Dosyć kiepski za kółkiem
 
Nikt tu nikogo nie potrzebuje
nikt się nawet o to nie stara
Jasio jest w Ameryce
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud
 
Obawiam się Amerykanów
 
Jasio jest w Ameryce
 
Jasio chciałby być łebski
chciałby ciągle pić colę 
 
Jasio pragnie kobiety
chce obmyślać swawole 
 
Jasio jest w Ameryce
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud  
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud   
 
Obawiam się Amerykanów
 
Jasio jest w Ameryce
Wciąż spogląda ku gwiazdom
 
Miękko poprawia włosy
marzy mu się seks w aucie
 
Jasio jest w Ameryce
Jasio jest w Ameryce 
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud  
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud  
 
Obawiam się Amerykanów
 
Amerykaninem jest Bóg
tak, Bóg to Amerykanin
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud   
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud   
 
Tak, boję się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud   
 
Obawiam się Amerykanów
 
bo Amerykanin to Jasio
tak, Jasio jest Amerykaninem
to właśnie Jasio jest Amerykaninem  
 
 
 
spolszczył Waldemar Żyszkiewicz
 
Teledysk do tego utworu, utrzymany nieco w klimacie obsesyjnej czy wręcz chorobliwej podejrzliwości, niezbyt mi się podoba. Może dopiero pod sam koniec narracja wideoklipu przekracza konwencję podrzędnego psycho-thrillera...

https://www.youtube.com/watch?v=u7APmRkatEU

Natomiast nieźle zaprezentował się ten szczególny utwór jako zwieńczenie długiego i mocnego występu Davida Bowiego podczas festiwalu w Glastonbury, 25 czerwca 2000 roku*.

https://www.youtube.com/watch?v=AZUr5cFqqxw#action=share

Na uwagę zasługuje jeden z komentarzy na YouTube, zamieszczony pod wspomnianym wyżej teledyskiem I’m afraid of Americans.
Nick Hikes, autor wpisu zamieszczonego zaledwie parę dni temu, skonstatował: Dawniej tego nie zrozumiałem, teraz już tak.
 
 
Waldemar Żyszkiewicz

* To nie jest fragment DVD z pakietu David Bowie Glastonbury 2000, który został opublikowany w roku 2018.

 

POLECANE
Małżeństwa jednopłciowe w Polsce. Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował z ostatniej chwili
"Małżeństwa jednopłciowe" w Polsce. Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował

Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał w piątek urząd stanu cywilnego do wpisania do polskiego rejestru aktu małżeństwa jednopłciowego zawartego za granicą.

Cenckiewicz nie odpuścił. Jest sądowy zakaz dla Gazety Wyborczej z ostatniej chwili
Cenckiewicz nie odpuścił. Jest sądowy zakaz dla "Gazety Wyborczej"

Sąd stanął po stronie szefa BBN prof. Sławomira Cenckiewicza. Po kontrowersyjnych publikacjach dotyczących jego stanu zdrowia zapadła decyzja, która może poważnie uderzyć w "Gazetę Wyborczą" i jej dziennikarzy.

Nie żyje znana polska aktorka z ostatniej chwili
Nie żyje znana polska aktorka

Smutne wieści w piątkowy poranek dla fanów kina i teatru. Nie żyje Halina Kowalska-Nowak. Miała 84 lata.

Pilne doniesienia z granicy. Jest komunikat Straży Granicznej z ostatniej chwili
Pilne doniesienia z granicy. Jest komunikat Straży Granicznej

Straż Graniczna opublikowała najnowsze dane dotyczące sytuacji na granicach Polski. 19 marca 2026 r. Straż Graniczna skontrolowała łącznie ponad 8 tys. osób na granicach z Litwą i Niemcami. Poinformowano też o sytuacji na granicy z Białorusią.

Von der Leyen ostrzega przed masową migracją. Znany europoseł nie wytrzymał z ostatniej chwili
Von der Leyen ostrzega przed masową migracją. Znany europoseł nie wytrzymał

Ursula von der Leyen ostrzegła przed wzrostem migracji w związku z konfliktem na Bliskim Wschodzie. Na słowa szefowej Komisji Europejskiej zareagował europoseł PiS Patryk Jaki.

Plan na wybory mniejszości niemieckiej. Jest nowa nazwa komitetu z ostatniej chwili
Plan na wybory mniejszości niemieckiej. Jest nowa nazwa komitetu

W najbliższych wyborach parlamentarnych środowisko śląskich samorządowców i mniejszości niemieckiej będzie reprezentowane przez własny komitet pod nazwą Śląscy Samorządowcy – poinformował w czwartek przewodniczący Śląskich Samorządowców Łukasz Jastrzembski.

Saudyjczycy biją na alarm. Wraca strach o ceny ropy z ostatniej chwili
Saudyjczycy biją na alarm. Wraca strach o ceny ropy

Armia izraelska uderzyła w nocy z czwartku na piątek w infrastrukturę rządową w Teheranie, podczas gdy państwa Zatoki Perskiej przechwyciły liczne drony i rakiety wystrzelone z Iranu. Władze w Dauszy potępiły atak na swoje instalacje gazowe, z kolei Arabia Saudyjska ostrzega przed dalszymi wzrostami cen ropy.

ZUS wydał pilny komunikat z ostatniej chwili
ZUS wydał pilny komunikat

ZUS w swoich najnowszych komunikatach poinformował o utrudnieniach, które będą miały miejsce 20, 21 i 22 marca 2026 roku.

Trump podczas spotkania z japońską premier rzucił żart o Pearl Harbour polityka
Trump podczas spotkania z japońską premier rzucił żart o Pearl Harbour

Podczas spotkania z japońską premier prezydent USA tłumaczył, dlaczego nie poinformował sojuszników o planowanej operacji przeciw Iranowi. W trakcie odpowiedzi padło zaskakujące porównanie do historycznego ataku na Pearl Harbor.

Indie wycofują się z ideologii gender. Aktywiści wściekli tylko u nas
Indie wycofują się z ideologii gender. Aktywiści wściekli

Indie wycofują się ze wsparcia dla ideologii gender. Nowe prawo ograniczy tam zmianę płci na życzenie i zacznie chronić dzieci przed przymusową tranzycją. Aktywistom gender się to nie podoba – ich protesty wybuchają właśnie w całym kraju.

REKLAMA

Waldemar Żyszkiewicz: Bowie - Obawiam się Amerykanów

Dziś mija 73. rocznica urodzin brytyjskiego muzyka, kompozytora, wokalisty i autora tekstów. Jego image oraz dorobek artystyczny w istotny sposób wpłynęły na kształt światowej popkultury.
/ flickr.com
Niezbyt znana, średnio udana, mało melodyjna (industrial)  kompozycja tandemu Bowie/Eno. Pierwsza wersja powstała przy okazji pracy nad albumem 1. Outside (1995). Później mocno przemiksowana (z frazą „Obawiam się zwierząt” zamiast „Obawiam się Amerykanów”) znalazła się na ścieżce dźwiękowej filmu Paula Verhoevena Showgirls. Ponownie przepracowana ukazała się w albumie Bowiego Earthling (1997).

Singiel promujący ten album (zawierający kilka różnych wersji I’m afraid of Americans) znalazł się wysoko na kanadyjskiej Top Twenty, osiągnął szóstą pozycję na liście litewskiej oraz dotarł na 66. miejsce w amerykańskim zestawieniu Hot 100 Billboardu. Warto dodać, że następnymi singlami Bowiego, jakie znalazły się na listach przebojów, były dopiero Blackstar i Lazarus

Nie wiem, co motywowało zainteresowanie Litwinów I’m afraid of Americans, ale sądzę, że do popularności tego utworu w Kanadzie przyczyniła się wyraźnie w tym kraju obecna, choć często podskórna niechęć do USA, której pożywki mógł dostarczyć zbyt literalnie odczytany tekst autorstwa Bowiego. Autor słów podkreślał bowiem, że tekst ma charakter raczej prześmiewczy niż szyderczy, pogardliwy czy tak jawnie wrogi wobec Amerykanów, jak choćby piosenka Bruce’a Springsteena Born in the USA.

A sam pomysł tekstu powiązał z sytuacją, kiedy to podczas podróży po Jawie natknął się tam na pierwszą hamburgerownię z szyldem McDonalda. Bowie dał też przykład wypierania kulturowo rdzennych przejawów życia we Włoszech przez kiczowatą popkulturę uosabianą przez estetykę Disneylandów. Co tylko dobrze świadczy o ciekawości świata Brytyjczyka, jego poczuciu rzeczywistości oraz zdolności wychwytywania przejawów kulturowej (symbolicznej) przemocy, a nieraz po prostu nieskrywanej impertynencji urzędników administracji USA w kontaktach z przedstawicielami innych narodów.

Warto to docenić, tym bardziej że Bowie od wielu już lat mieszkał przecież głównie z Stanach Zjednoczonych. 
 
 
Obawiam się Amerykanów
 

Jasio jest w Ameryce
Dosyć kiepski za kółkiem
 
Nikt tu nikogo nie potrzebuje
nikt się nawet o to nie stara
Jasio jest w Ameryce
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud
 
Obawiam się Amerykanów
 
Jasio jest w Ameryce
 
Jasio chciałby być łebski
chciałby ciągle pić colę 
 
Jasio pragnie kobiety
chce obmyślać swawole 
 
Jasio jest w Ameryce
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud  
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud   
 
Obawiam się Amerykanów
 
Jasio jest w Ameryce
Wciąż spogląda ku gwiazdom
 
Miękko poprawia włosy
marzy mu się seks w aucie
 
Jasio jest w Ameryce
Jasio jest w Ameryce 
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud  
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud  
 
Obawiam się Amerykanów
 
Amerykaninem jest Bóg
tak, Bóg to Amerykanin
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud   
 
Obawiam się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud   
 
Tak, boję się Amerykanów
całego świata też 
Nic na to nie poradzę
To raczej próżny trud   
 
Obawiam się Amerykanów
 
bo Amerykanin to Jasio
tak, Jasio jest Amerykaninem
to właśnie Jasio jest Amerykaninem  
 
 
 
spolszczył Waldemar Żyszkiewicz
 
Teledysk do tego utworu, utrzymany nieco w klimacie obsesyjnej czy wręcz chorobliwej podejrzliwości, niezbyt mi się podoba. Może dopiero pod sam koniec narracja wideoklipu przekracza konwencję podrzędnego psycho-thrillera...

https://www.youtube.com/watch?v=u7APmRkatEU

Natomiast nieźle zaprezentował się ten szczególny utwór jako zwieńczenie długiego i mocnego występu Davida Bowiego podczas festiwalu w Glastonbury, 25 czerwca 2000 roku*.

https://www.youtube.com/watch?v=AZUr5cFqqxw#action=share

Na uwagę zasługuje jeden z komentarzy na YouTube, zamieszczony pod wspomnianym wyżej teledyskiem I’m afraid of Americans.
Nick Hikes, autor wpisu zamieszczonego zaledwie parę dni temu, skonstatował: Dawniej tego nie zrozumiałem, teraz już tak.
 
 
Waldemar Żyszkiewicz

* To nie jest fragment DVD z pakietu David Bowie Glastonbury 2000, który został opublikowany w roku 2018.


 

Polecane