W drugiej połowie sierpnia 2022 roku  46 w dziejach USA prezydent Joseph Robinette Biden podpisał przełomową ustawę o zmianach  klimatycznych. Oficjalnie została ona nazwana „Inflation Reduction Act” i już jest wprowadzana w życie. Przynosi ona największe w historii Stanów Zjednoczonych inwestycje w walkę ze zmianami klimatycznymi. Chodzi o oszałamiająca kwotę 375 miliardów dolarów w ciągu dekady !

Największe inwestycje klimatyczne w dziejach USA

Nowe ustawodawstwo klimatyczne, jak sie szacuje, w ciągu najbliższej dekady zmniejszy emisję gazów cieplarnianych w USA o około 40 procent. W programie Białego Domu przewiduje się przeznaczenie 60 miliardów dolarów na pobudzenie produkcji infrastruktury energii odnawialnej, takiej jak panele słoneczne i turbiny wiatrowe. Ustawa zawiera też ulgi podatkowe dla właścicieli pojazdów elektrycznych i bardziej wydajnych energetycznie domów. Ustawa nakłada również nową opłatę za nadmierną emisję metanu z odwiertów ropy i gazu, jednocześnie dając firmom paliw kopalnych dostęp do większej ilości dzierżaw na ziemiach i wodach federalnych. Zapewnia 1,5 miliarda dolarów dla federalnej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) na wsparcie monitoringu i wysiłków zmierzających do redukcji metanu w działalności związanej z wydobyciem ropy i gazu oraz nakłada kary na emisje metanu przekraczające 25 000 ton metrycznych CO 2.

Susza a energia wiatrowa w Zatoce Meksykańskiej...

Zgodnie z oficjalnym oświadczeniem Białego Domu z 20 lipca 2022 roku, zapowiadającym nowe działania w obszarze polityki klimatycznej priorytetami administracji amerykańskiej będą: 1) chronić społeczności przed ekstremalnym upałem i niebezpiecznym wpływem klimatu, dzięki wysiłkom Federalnej Agencji Zarządzania Kryzysowego (FEMA),dla której przeznaczono 2,3 miliarda dolarów USA na finansowanie programu Building Resilient Infrastructure and Communities (BRIC) w roku podatkowym 2022 - największej inwestycji BRIC w historii - finansowanie to ma pomoc społecznościom lokalnym zwiększyć odporność na klęski żywiołowe, typu fale upałów, susze, pożary, powodzie, huragany i inne zagrożenia - poprzez przygotowanie się katastrofy; 2) niższe koszty chłodzenia dla społeczności cierpiących z powodu ekstremalnych upałów - oto Departament Zdrowia i Usług Społecznych (odpowiednik naszego resortu zdrowia) wydał wytyczne, które po raz pierwszy rozszerzają sposób, w jaki Program Pomocy Energetycznej dla Domów o Niskich Dochodach (LIHEAP) może promować dostarczanie wydajnych urządzeń klimatyzacyjnych i innych urządzeń chłodzących , 3) proponowanie rozszerzenia morskiej energii wiatrowej i rozwoju energetyki w Zatoce Meksykańskiej oraz egzekwowanie nowych standardów w miejscu pracy, aby pomóc chronić pracowników przed ekstremami pogodowymi.

„Dobry” Biden koryguje „złego” Trumpa
Prezydent J. R. Biden określił ustawę jako „najbardziej znaczącą legislację w historii, która ma na celu rozwiązanie kryzysu klimatycznego”. Nowa polityka Białego Domu w zakresie zmian klimatycznych jest zgodna z polityką środowiskową, którą mocno zarysował podczas swojej kampanii wyborczej i zdecydowanie koryguje kurs polityki realizowany przez poprzednią administrację Donalda Johna Trumpa. Od momentu objęcia urzędu prezydenta, Joe Biden realizuje to, do czego zobowiązał się w kampanii wyborczej. Już pierwszego dnia urzędowania następca Trumpa doprowadził do ponownego przystąpienia USA do paryskich porozumień klimatycznych. W kwietniu 2021 roku Biden zobowiązał się do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych przez USA o co najmniej 50% do 2030 roku. W tymże kwietniu 2021 roku amerykański prezydent był gospodarzem wirtualnego „Szczytu Klimatycznego” z udziałem 40 światowych przywódców. Przed COP 26 w Glasgow, Biden obiecał, że Stany Zjednoczone zapewnią 11,4 mld dolarów rocznie w finansowaniu polityki klimatycznej do 2024 roku, aby pomóc krajom rozwijającym się w walce ze zmianami klimatycznymi i przygotowaniu się do zmian klimatu.  
Nastąpiła również restrukturyzacja administracji odpowiedzialnej za politykę klimatyczna. Prezydent Biden powołał w Białym Domu Biuro Krajowej Polityki Klimatycznej, na czele którego stanął pierwszy w historii USA Narodowy Doradca ds. Klimatu oraz jego zastępca, a także Narodową Grupę Zadaniową ds. Klimatu, skupiającą szefów 21 agencji i departamentów federalnych, aby umożliwić całościowe podejście do walki z kryzysem klimatycznym.
Proklimatyczna ustawa Bidena została gromko pochwalona przez instytucje międzynarodowe, takie jak Światowe Forum Ekonomiczne. Stwierdziło ono, że przepisy dotyczące łagodzenia zmian klimatycznych, czystej energii i innowacji energetycznych pomogą oczyścić środowisko naturalne USA i powinny pozytywnie wpłynąć na resztę świata.

Ustawa jest rzeczywiście bardzo znaczącym instrumentem politycznym. Według wstępnych szacunków, przepisy te pozwolą Stanom Zjednoczonym znacznie zbliżyć się do realizacji ogólnych celów klimatycznych na rok 2030, umożliwiając im osiągnięcie za osiem lat  redukcji emisji gazów cieplarnianych o 50-52% w stosunku do poziomu z roku 2005. Ten nowy pakiet środków jest kolejnym ważnym krokiem w korekcie kursu amerykańskiej polityki klimatycznej pod kierownictwem prezydenta Bidena. Świat będzie teraz patrzył na USA podczas zbliżającej się COP 27 w Sharm el-Sheik w Egipcie. Jest ona zaplanowana na listopad tego roku. Szersze cele ustawy Kongresu USA o redukcji „inflacji klimatycznej” dotyczące czystej energii i zmiany klimatu mają wiele wspólnych celów z unijną strategią dekarbonizacji „Fit for 55” i ambicjami zerowej emisji netto. Podpisanie zatem bardzo ambitnej amerykańskiej ustawy klimatycznej  doprowadzi zatem do lepszej i bliższej współpracy USA i Unii Europejskiej w kwestiach związanych z klimatem. Tylko czy akurat takie wspólne mianowniki transatlantyckie są czymś, co stanowi odpowiedz na rzeczywiste globalne wyzwania? Na ile wygrywa tu ideologia? Oto są pytania.

*tekst ukazał się w „Gazecie Polskiej Codziennie” (07.09.2022)