Co musisz wiedzieć: 

• Od 27 listopada do 30 listopada br. Leon XIV odbywa swą  pierwszą podróż apostolską do Turcji, ważną rolę odgrywają tu spotkania i wspólne modlitwy papieża z patriarchą ekumenicznym Bartłomiejem I;
• W piątek, 28 listopada, Papież i Patriarcha Konstantynopola Bartłomiej I wspólnie odwiedzili Iznik (dawną Niceę) i uczcili 1700. rocznicę soboru nicejskiego;
• W trakcie obchodów Leon XIV mówił o pilnej potrzebie przezwyciężenia "skandalu podziałów" wśród chrześcijan i "podsycaniu pragnienia jedności";
• Papież zwrócił także uwagę na najważniejszy dorobek starożytnego soboru ekumenicznego, jakim było przeciwstawienie się arianizmowi, oraz na ślady herezji Ariusza wśród dzisiejszych chrześcijan.

Po procesjonalnym wejściu Leona XIV wraz z prawosławnym patriarchą Konstantynopola Bartłomiejem oraz szefami światowych wspólnot chrześcijańskich i organizacji ekumenicznych ustawiono lampiony przed ikonami Chrystusa Pantokratora i Świętych Ojców Soboru Nicejskiego. W tym czasie śpiewały na przemian chóry: prawosławny (po grecku „Phos hilaron” [Radosna światłości]) i katolicki (po łacinie „Laudate omnes gentes”).

Powrót do źródła

- Powracamy do tego źródła wiary chrześcijańskiej, aby iść naprzód – powiedział po angielsku, witając zgromadzonych, patriarcha Bartłomiej. Wyraził wdzięczność wszystkim gościom za przybycie do Nicei, aby uczcić pamięć i dziedzictwo Pierwszego Soboru Powszechnego, który odbył się w tym miejscu 1700 lat temu. Zaznaczył, iż dzisiejsze spotkanie ma nie tylko wspomnieć przeszłość czy służyć rozmyślaniu wyłącznie o historii. - Jesteśmy tutaj, aby dawać żywe świadectwo tej samej wiary, którą wyznawali Ojcowie Nicejscy. Powracamy do tego źródła wiary chrześcijańskiej, aby iść naprzód – powiedział honorowy zwierzchnik prawosławia. Przypomniał, że 1700 lat temu Sobór Nicejski stwierdził, iż „nasz Pan i Zbawiciel Jezus Chrystus jest prawdziwym Bogiem z prawdziwego Boga, współistotny Ojcu”, a wyrażenia te ujmują i przedstawiają wszystkim wiarę Apostołów.

Zwrócił uwagę, iż słowo „Nicea” przywołuje na myśl zwycięstwo. Dla chrześcijan nie idzie jednak o panowanie i władzę, lecz o zwycięstwo krzyża, będące najwyższym przejawem mądrości i mocy Boga. „Naszym zwycięstwem jako chrześcijan jest wiara apostolska, która została wyrażona w Nicei” – podkreślił hierarcha. Zaznaczył, iż Credo Nicejskie nie jest symbolem minimum, lecz symbolem całości. „Miłujmy się wzajemnie, aby jednomyślnie wyznawać Ojca i Syna, i Ducha Świętego, Trójcę współistotną i niepodzielną” – zachęcił Bartłomiej, cytując słowa Boskiej Liturgii św. Jana Chryzostoma.

Uwielbienie Trójcy Świętej

Wspólną modlitwę uwielbienia Osób Trójcy Świętej rozpoczął (po angielsku) Leon XIV, a jej kolejne fragmenty odczytywali w swoich językach patriarchowie: Teodor II (prawosławny patriarcha Aleksandrii – po grecku), Jan X (prawosławny patriarcha Antiochii – po arabsku), Ignacy Efrem II (syryjski patriarcha Antiochii – po angielsku), Sahak II (ormiański patriarcha Konstantynopola – po angielsku) i Baselios Mar Thoma Mathews III (katolikos Malankarskiego Kościoła Ortodoksyjnego – po angielsku).

Kim jest Jezus?

Fragment z Ewangelii św. Jana (J 17,20-23), w którym Jezus modli się o jedność swoich uczniów, odczytał pastor Jerry Pillay, sekretarz generalny Światowej Rady Kościołów, po czym głos zabrał Leon XIV. Przypomniał, że 1700. rocznica I Soboru Nicejskiego skłania chrześcijan do refleksji nad tym, kim jest Jezus Chrystus dla ludzi współczesnych. Przestrzegł przed sprowadzaniem Go do postaci jedynie charyzmatycznego lidera, jak uczynił to Ariusz, „co sprawiło, że boskość i człowieczeństwo pozostały definitywnie oddzielone". - Ale jeśli Bóg nie stał się człowiekiem, to w jaki sposób śmiertelnicy mogą uczestniczyć w Jego nieśmiertelnym życiu? – pytał Leon XIV. Zaznaczył, że było to przedmiotem dyskusji nie tylko w Nicei, ale jest nim także dzisiaj.

Papież podkreślił, iż wiara w boskość Chrystusa – „Syna Bożego współistotnego Ojcu” – jest wspólnym fundamentem dla wszystkich Kościołów chrześcijańskich i może być podstawą do przezwyciężenia istniejących podziałów. - Wszyscy jesteśmy zaproszeni do przezwyciężenia skandalu podziałów, które niestety nadal istnieją, i do podsycania pragnienia jedności, o którą modlił się Pan Jezus i za którą oddał swoje życie – stwierdził Ojciec Święty. Dodał, iż jedność chrześcijan jest konieczna, aby świat mógł wiarygodnie przyjąć przesłanie Ewangelii: nadziei, pokoju i braterstwa.

• Łacina nie jest już preferowanym językiem urzędowym w Watykanie
• Kard. Grzegorz Ryś został nowym metropolitą krakowskim
• [wywiad] Papież w Turcji, to szansa czy okazja dla propagandy Erdoğana?
• „Ta podróż jest przesłaniem jedności". Leon XIV przybył do Turcji
• "Naruszenie czci należnej NMP Częstochowskiej". Kuria Warmińska wobec sporu o spektakl „Wszyscy jesteśmy Belén"
• Pierwszy dzień papieskiej wizyty w Turcji obfitował w istotne wydarzenia polityczne
• Kim jest patriarcha Bartłomiej I, zwierzchnik światowego prawosławia?
• Na Placu św. Piotra stanęła choinka
• Papież w Izniku: Boskość Chrystusa jest wspólnym fundamentem wszystkich Kościołów chrześcijańskich
• Podano datę ingresu kard. Grzegorza Rysia do katedry na Wawelu

Pojednanie i braterstwo

Leon XIV zwrócił uwagę, że pojednanie i braterstwo są dziś pilną potrzebą całej ludzkości, a powszechne braterstwo obejmuje wszystkich ludzi, niezależnie od pochodzenia czy religii. W tym kontekście stwierdził, że „należy zdecydowanie odrzucić wykorzystywanie religii do usprawiedliwiania wojny i przemocy, podobnie jak wszelkie formy fundamentalizmu i fanatyzmu, a drogą, którą należy podążać, jest braterskie spotkanie, dialog i współpraca”.

Na zakończenie papież wyraził wdzięczność patriarsze Bartłomiejowi oraz zwierzchnikom różnych Kościołów za wspólne upamiętnienie Soboru Nicejskiego. - Niech Bóg Ojciec, wszechmocny i miłosierny, wysłucha gorącej modlitwy, którą dziś do Niego kierujemy, i sprawi, aby ta ważna rocznica przyniosła obfite owoce pojednania, jedności i pokoju – powiedział Ojciec Święty.

Wyznanie wiary i wspólna modlitwa

Następnie patriarcha Bartłomiej wezwał wszystkich do wyznania wiary, ogłoszonej na soborach: nicejskim i konstantynopolitańskim. Odmówiono więc po angielsku wspólne wszystkim chrześcijanom Credo, opuszczając nieuznawane przez świat prawosławny „Filioque” („i Syna”), mówiące o pochodzeniu Ducha Świętego.

Po śpiewie chóru prawosławnego po grecku („Jednorodzony Synu, Słowo Boże”) przedstawiciele różnych wyznań chrześcijańskich (anglikańskiego, asyryjskiego apostolskiego, starokatolickiego, ormiańskiego apostolskiego, menonitów, luterańskiego, baptystów i ewangelikalnych) odczytali w różnych językach inwokacje skierowane do Jezusa z prośbą o to, by zmiłował się nad nami.

Sekretarz generalny Światowej Wspólnoty Kościołów Reformowanych pastor Philip Vinod Peacock wezwał zgromadzonych, by wspólnie, ale każdy we własnym języku, odmówili modlitwę „Ojcze nasz”. Następnie zwierzchnicy Kościołów odczytali formułę błogosławieństwa.

Na zakończenie prawosławny chór zaśpiewał po grecku hymn „Chór świętych ojców” z Nieszporów z Niedzieli upamiętniającej Ojców Soboru Nicejskiego, a katolicki po łacinie „Ubi caritas et amor, Deus ibi est”.

Z İzniku papież powróci helikopterem do Stambułu, gdzie wieczorem spotka się prywatnie z biskupami w budynku delegatury apostolskiej.

pb, st