Starożytna Nicea - stolica myśli chrześcijańskiej z bazyliką św. Neofita, zatopioną świątynią

W 1700. rocznicę Soboru Nicejskiego Papież Leon XIV przybył do İzniku, dawnej Nicei, by zatrzymać się przy pozostałościach antycznej bazyliki św. Neofita. To miejsce, w którym historia i wiara zbiegają się w jednym punkcie, stała się przestrzenią spotkania Ojca Świętego z patriarchą Konstantynopola Bartłomiejem I.
Obchody rocznicowe w Izniku (Nicei) przy ruinach bazyliki św. Neofita
Obchody rocznicowe w Izniku (Nicei) przy ruinach bazyliki św. Neofita / EPA/ALESSANDRO DI MEO Dostawca: PAP/EPA

Co musisz wiedzieć: 

  • Od 27 listopada do 30 listopada br. Leon XIV odbywa są  pierwszą podróż apostolską do Turcji, ważną rolę odgrywają tu spotkania i wspólne modlitwy papieża z patriarchą ekumenicznym Bartłomiejem I;
  • W piątek, 28 listopada, Papież i Patriarcha Konstantynopola Bartłomiej I wspólnie odwiedzili Iznik (dawną Niceę) i uczcili 1700. rocznicę soboru nicejskiego;
  • İznik leży na wschodnim brzegu jeziora o tej samej nazwie, z fragmentami murów miasta wyrastającymi wprost z wody;
  • Starożytna Nicea była stolicą chrześcijańskiej myśli. W 325 roku to właśnie tu sobór nicejski I sformułował tekst Credo.

 

Miasto ukształtowane przez jezioro

İznik leży na wschodnim brzegu jeziora o tej samej nazwie, z fragmentami murów miasta wyrastającymi wprost z wody. Układ dawnych bram porządkował ruch w mieście, a ponad sto wież strzegło pięciokilometrowego muru. Jezioro pełniło zarazem funkcję przeszkody i drogi, otwierając dostęp do szlaków prowadzących ku Morzu Marmara.

 

Miejsce dwóch soborów

Starożytna Nicea była stolicą chrześcijańskiej myśli. W 325 roku to właśnie tu sobór nicejski I sformułował tekst Credo, a w 787 roku lokalna Hagia Sophia stała się miejscem soboru nicejskiego II, który położył kres ikonoklazmowi. Dziedzictwo tych wydarzeń przenika tkankę miasta i pamięć Kościoła.

 

Bazylika św. Neofita

Zatopiona świątynia, odkryta w 2014 r. na zdjęciach lotniczych, powstała około 390 roku w miejscu związanym z męczeństwem św. Neofita. Trójnawowy plan (41,32m długości i 18,61m szerokości) oraz absyda półkolista wewnątrz i kanciasta z zewnątrz odpowiadają architekturze późnej starożytności. Badania wskazują na obecność martyrium oraz U-kształtnej struktury uznanej za baptysterium – dzięki odnalezionemu kanałowi wodnemu i analizie warstw osadów.

 

Katastrofa i podwodne struktury

Po trzęsieniu ziemi w 740 r. bazylika runęła. Późniejsze podnoszenie się poziomu jeziora paradoksalnie zachowało jej struktury. Od 2015 roku, mimo trudnych warunków, archeologia podwodna dokumentuje mury, posadzki i elementy liturgiczne. Odkryto liczne pochówki oraz monety potwierdzające późnoantyczną datę budowli. Znalezione groby dzieci i ślady możliwego sanktuarium Apolla tworzą złożony obraz kultu i historii. Źródła późnobizantyńskie wspominają o „kościele Ojców” poza murami Nicei – a charakterystyka odkrytej świątyni odpowiada temu opisowi.

 

Znaczenie papieskiej wizyty

W miejscu, gdzie świadectwo wczesnochrześcijańskiego kultu „wyrasta” z jeziora, Papież Leon XIV spotkał patriarchę Bartłomieja I. Archeologia, pamięć soborów i świadectwo męczenników tworzą szczególną przestrzeń wspólnej modlitwy Ojca Świętego i patriarchy Konstantynopola. W tym kontekście papieska wizyta staje się gestem powrotu do źródeł Nicei.

Karol Darmoros


 

POLECANE
Sukces Barcelony w meczu z Osasuną. Drużyna z Katalonii kontynuuje dobrą passę Wiadomości
Sukces Barcelony w meczu z Osasuną. Drużyna z Katalonii kontynuuje dobrą passę

Piłkarze Barcelony, bez Polaków na boisku, w meczu 16. kolejki ekstraklasy Hiszpanii po bramkach Brazylijczyka Raphinhi wygrali z Osasuną Pampeluna 2:0. Katalończycy umocnili się na prowadzeniu w tabeli i do siedmiu punktów powiększyli przewagę nad drugim Realem Madryt.

Wiecie, że na liście 100 najbardziej wpływowych osób AI Magazynu TIME jest dwóch Polaków? gorące
Wiecie, że na liście 100 najbardziej wpływowych osób AI Magazynu TIME jest dwóch Polaków?

Dwóch 30-letnich Polaków znalazło się na liście 100 najbardziej wpływowych osób AI magazynu TIME – obok Elona Muska, Sama Altmana i Marka Zuckerberga. Mati Staniszewski wraz z Piotrem Dąbkowskim stworzyli globalną firmę wartą miliardy dolarów, która dziś wyznacza światowe standardy w sztucznej inteligencji. Na liście magazynu TIME znalazł się również wybitny polski informatyk JakubPachocki.

Legendarny aktor walczy z chorobą. Są nowe doniesienia z ostatniej chwili
Legendarny aktor walczy z chorobą. Są nowe doniesienia

Bruce Willis od kilku lat walczy z poważnymi problemami zdrowotnymi. W 2022 roku zdiagnozowano u niego afazję, a rok później demencję czołowo-skroniową. Choroba postępuje, dlatego aktor przebywa obecnie w specjalistycznym ośrodku pod stałą opieką.

Pośród więźniów politycznych uwolnionych przez białoruski reżim brak Andrzeja Poczobuta. Jest komentarz Andżeliki Borys Wiadomości
Pośród więźniów politycznych uwolnionych przez białoruski reżim brak Andrzeja Poczobuta. Jest komentarz Andżeliki Borys

W sobotę 13 grudnia 2025 r. reżim Alaksandra Łukaszenki uwolnił 123 więźniów politycznych. Decyzja jest efektem negocjacji z administracją prezydenta USA Donalda Trumpa - w zamian Stany Zjednoczone zniosły sankcje na kluczowy dla Białorusi koncern nawozowy Bielaruskali.

Komunikat dla mieszkańców woj. warmińsko-mazurskiego Wiadomości
Komunikat dla mieszkańców woj. warmińsko-mazurskiego

W nowym rozkładzie jazdy, który zacznie obowiązywać 14 grudnia, będzie więcej regionalnych połączeń kolejowych, m.in. z Olsztyna do Działdowa i Elbląga - przekazał w sobotę Urząd Marszałkowski w Olsztynie. Na finansowanie transportu kolejowego samorząd województwa przeznacza ponad 100 mln zł rocznie.

Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków zamierza umieścić najpoważniejsze ostrzeżenie na szczepionkach przeciwko COVID-19 Wiadomości
Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków zamierza umieścić najpoważniejsze ostrzeżenie na szczepionkach przeciwko COVID-19

Amerykańska FDA planuje dodać ostrzeżenie w czarnej ramce (black box warning) do szczepionek przeciwko COVID-19. To najpoważniejsze ostrzeżenie agencji, stosowane przy ryzyku śmierci, poważnych reakcji czy niepełnosprawności.

„Prowadzi nas z uśmiechem w przepaść”. Ostre podsumowanie dwóch lat rządów Tuska Wiadomości
„Prowadzi nas z uśmiechem w przepaść”. Ostre podsumowanie dwóch lat rządów Tuska

W sobotę, 13 grudnia 2025 roku, mijają dokładnie dwa lata od zaprzysiężenia koalicyjnego rządu Donalda Tuska - złożonego z KO, PSL, Polski 2050 i Nowej Lewicy. Z tej okazji Sławomir Mentzen, lider Konfederacji, opublikował na X ostrą krytykę premiera i jego ekipy. „Ten rząd jest dokładnie taki, jakiego można było się spodziewać po Tusku - leniwy i pozbawiony ambicji” - napisał.

Działaczka białoruskiej opozycji: Andrzej Poczobut odmówił ułaskawienia z ostatniej chwili
Działaczka białoruskiej opozycji: Andrzej Poczobut odmówił ułaskawienia

Mieszkająca we Włoszech białoruska działaczka opozycyjna Julia Juchno poinformowała w sobotę PAP, że dziennikarz przebywający w białoruskim więzieniu Andrzej Poczobut odmówił ułaskawienia i dlatego nie znalazł się na liście osób uwolnionych przez reżim Łukaszenki.

IMGW wydał nowy komunikat. Oto co nas czeka z ostatniej chwili
IMGW wydał nowy komunikat. Oto co nas czeka

Jak informuje IMGW, północna Europa oraz Wyspy Brytyjskie pozostaną pod wpływem głębokiego niżu islandzkiego. Również północno-zachodnia Rosja będzie w obszarze niżu. Natomiast południowa, centralna części kontynentu oraz większość zachodniej Europy będą pod wpływem rozległego wyżu z centrami nad Alpami oraz Bałkanami. Polska pozostanie w obszarze przejściowym pomiędzy wyżej wspomnianym wyżem a niżem islandzkim. Będziemy w dość ciepłym powietrzu polarnym morskim.

Bundeswehra na wschodniej granicy Polski. Niemieckie media ujawniają plany z ostatniej chwili
Bundeswehra na wschodniej granicy Polski. Niemieckie media ujawniają plany

Niemieckie media informują o planowanym zaangażowaniu Bundeswehry we wzmocnienie wschodniej granicy Polski. Żołnierze mają uczestniczyć w działaniach inżynieryjnych w ramach polskiej operacji ochronnej, której celem jest zabezpieczenie granicy z Białorusią i Rosją. Misja ma rozpocząć się w kwietniu 2026 roku i potrwać kilkanaście miesięcy.

REKLAMA

Starożytna Nicea - stolica myśli chrześcijańskiej z bazyliką św. Neofita, zatopioną świątynią

W 1700. rocznicę Soboru Nicejskiego Papież Leon XIV przybył do İzniku, dawnej Nicei, by zatrzymać się przy pozostałościach antycznej bazyliki św. Neofita. To miejsce, w którym historia i wiara zbiegają się w jednym punkcie, stała się przestrzenią spotkania Ojca Świętego z patriarchą Konstantynopola Bartłomiejem I.
Obchody rocznicowe w Izniku (Nicei) przy ruinach bazyliki św. Neofita
Obchody rocznicowe w Izniku (Nicei) przy ruinach bazyliki św. Neofita / EPA/ALESSANDRO DI MEO Dostawca: PAP/EPA

Co musisz wiedzieć: 

  • Od 27 listopada do 30 listopada br. Leon XIV odbywa są  pierwszą podróż apostolską do Turcji, ważną rolę odgrywają tu spotkania i wspólne modlitwy papieża z patriarchą ekumenicznym Bartłomiejem I;
  • W piątek, 28 listopada, Papież i Patriarcha Konstantynopola Bartłomiej I wspólnie odwiedzili Iznik (dawną Niceę) i uczcili 1700. rocznicę soboru nicejskiego;
  • İznik leży na wschodnim brzegu jeziora o tej samej nazwie, z fragmentami murów miasta wyrastającymi wprost z wody;
  • Starożytna Nicea była stolicą chrześcijańskiej myśli. W 325 roku to właśnie tu sobór nicejski I sformułował tekst Credo.

 

Miasto ukształtowane przez jezioro

İznik leży na wschodnim brzegu jeziora o tej samej nazwie, z fragmentami murów miasta wyrastającymi wprost z wody. Układ dawnych bram porządkował ruch w mieście, a ponad sto wież strzegło pięciokilometrowego muru. Jezioro pełniło zarazem funkcję przeszkody i drogi, otwierając dostęp do szlaków prowadzących ku Morzu Marmara.

 

Miejsce dwóch soborów

Starożytna Nicea była stolicą chrześcijańskiej myśli. W 325 roku to właśnie tu sobór nicejski I sformułował tekst Credo, a w 787 roku lokalna Hagia Sophia stała się miejscem soboru nicejskiego II, który położył kres ikonoklazmowi. Dziedzictwo tych wydarzeń przenika tkankę miasta i pamięć Kościoła.

 

Bazylika św. Neofita

Zatopiona świątynia, odkryta w 2014 r. na zdjęciach lotniczych, powstała około 390 roku w miejscu związanym z męczeństwem św. Neofita. Trójnawowy plan (41,32m długości i 18,61m szerokości) oraz absyda półkolista wewnątrz i kanciasta z zewnątrz odpowiadają architekturze późnej starożytności. Badania wskazują na obecność martyrium oraz U-kształtnej struktury uznanej za baptysterium – dzięki odnalezionemu kanałowi wodnemu i analizie warstw osadów.

 

Katastrofa i podwodne struktury

Po trzęsieniu ziemi w 740 r. bazylika runęła. Późniejsze podnoszenie się poziomu jeziora paradoksalnie zachowało jej struktury. Od 2015 roku, mimo trudnych warunków, archeologia podwodna dokumentuje mury, posadzki i elementy liturgiczne. Odkryto liczne pochówki oraz monety potwierdzające późnoantyczną datę budowli. Znalezione groby dzieci i ślady możliwego sanktuarium Apolla tworzą złożony obraz kultu i historii. Źródła późnobizantyńskie wspominają o „kościele Ojców” poza murami Nicei – a charakterystyka odkrytej świątyni odpowiada temu opisowi.

 

Znaczenie papieskiej wizyty

W miejscu, gdzie świadectwo wczesnochrześcijańskiego kultu „wyrasta” z jeziora, Papież Leon XIV spotkał patriarchę Bartłomieja I. Archeologia, pamięć soborów i świadectwo męczenników tworzą szczególną przestrzeń wspólnej modlitwy Ojca Świętego i patriarchy Konstantynopola. W tym kontekście papieska wizyta staje się gestem powrotu do źródeł Nicei.

Karol Darmoros



 

Polecane