Co musisz wiedzieć:

• Brytyjskie myśliwce i tankowce wylądowały na Azorach
• Lajes pełni rolę „bazy dowodzenia oraz kontroli”
• USA wcześniej znacząco zwiększyły obecność wojskową

Myśliwce NATO na Azorach. Lajes notuje wzmożony ruch

Brytyjskie samoloty wojskowe Royal Air Force dołączyły do amerykańskich sił stacjonujących na portugalskich Azorach w związku z operacją USA i Izraela przeciwko Iranowi. Baza Lajes na wyspie Terceira odgrywa w tych działaniach istotną rolę operacyjną.

W ostatnich dniach odnotowano tam wyraźny wzrost ruchu wojskowych maszyn. Informacje o pojawieniu się brytyjskich maszyn w bazie potwierdziła portugalska stacja CNN Portugal.

Powołując się na źródła w USA, nadawca wskazał, że Lajes pełni obecnie rolę "bazy dowodzenia oraz kontroli" w ramach operacji określanej jako "Epicka Furia".

• W ramach SAFE dostaniemy sprzęt z demobilu? Gen. Wroński: Nigdzie nie wyartykułowano, że będzie nowy
• Kto stoi za największym załamaniem oglądalności w historii TVP Info?
• Niemcy w tarapatach. Wracają niebezpieczne Tapinoma magnum
• Burza w Tańcu z Gwiazdami. Ta decyzja zaskoczyła widzów
• Komisja Wenecka akceptuje segregację sędziów. Ekspert: To przekracza granicę, której przekraczać nie wolno
• Netanjahu: "Wiele wskazuje, że najwyższego przywódcy Iranu Alego Chamenei już nie ma"

Brytyjskie maszyny już na Terceirze

Portugalska telewizja publiczna RTP poinformowała, że na Azorach wylądowało co najmniej siedem brytyjskich maszyn. Wśród nich znalazły się myśliwce Eurofighter Typhoon, samoloty tankujące oraz transportowy Airbus A330 w wersji wojskowej.

W bazie Lajes notowany jest obecnie "duży ruch". Portugalskie media podkreślają, że regularnie startuje stamtąd i powraca kilkanaście amerykańskich samolotów wojskowych.

Od drugiej połowy lutego do bazy na Terceirze dotarło około 30 maszyn amerykańskich sił powietrznych. Wśród nich znalazły się tankowce Boeing KC-46 Pegasus, ciężkie transportowce Boeing C-17 Globemaster III oraz - najliczniej reprezentowane - myśliwce F-16 Fighting Falcon.

Lajes jako kluczowy węzeł przerzutowy

Skala i tempo tych przemieszczeń wskazują, że Lajes nie jest jedynie przystankiem logistycznym. Baza funkcjonuje jako kluczowy węzeł przerzutowy między Ameryką Północną a Europą i Bliskim Wschodem, umożliwiając tankowanie w powietrzu, reorganizację sił i koordynację działań.

Znaczenie Terceiry i bazy Lajes nie jest nowe. Już w 1944 roku Brytyjczycy, wykorzystując tę infrastrukturę, pojawili się na wyspie w ramach działań wojennych na Atlantyku. Od tego czasu obecność amerykańska na Azorach stała się trwałym elementem architektury bezpieczeństwa regionu.

Strategiczna rola Azorów rośnie

Położenie archipelagu na środku Atlantyku odegrało istotną rolę w decyzji o przystąpieniu Portugalii do NATO w 1949 roku. Dla Lizbony oznaczało to wzmocnienie międzynarodowej pozycji i gwarancji bezpieczeństwa, z kolei dla Waszyngtonu dostęp do strategicznego punktu kontrolnego na osi transatlantyckiej.

Obecność wojsk USA reguluje amerykańsko-portugalska umowa z 1995 roku, która przewiduje możliwość korzystania z Lajes do celów związanych z działaniem NATO. W praktyce jednak baza wielokrotnie służyła również operacjom prowadzonym przez Stany Zjednoczone poza formalnymi strukturami Sojuszu.

Z raportu z 2025 roku wynika, że na Terceirze stacjonowało wówczas 165 amerykańskich żołnierzy, wspieranych przez około 400 portugalskich pracowników. W lutym bieżącego roku dołączyło do nich dodatkowe 400 amerykańskich wojskowych. Oznacza to wyraźne wzmocnienie obecności USA jeszcze przed pojawieniem się brytyjskich maszyn.