Jaskinie – mroźny raj
Jaskinie interesują nie tylko archeologów, geologów i taterników jaskiniowych, ale ze względu na swój urok przyciągają również zwykłych turystów. Nawet jeśli na powierzchni ziemi panuje upał powyżej 35 stopni, wewnątrz jaskiń temperatura jest niezmienna. Przez cały rok wynosi od 6 do 8 stopni, a mikroklimat jaskiń sprzyja regeneracji organizmu.
/ Pixabay.com/CC0
W przeszłości były schronieniem dla ludzi i zwierząt. Najstarsze ślady obecności człowieka w jaskini znaleziono w chińskiej prowincji Syczuan. Nasi przodkowie mieli tam mieszkać przed około 1,85 mln lat. W Polsce archeolodzy potwierdzili, że w jaskiniach Raj, Ciemna, Mamucia czy Nietoperza mieszkali przed przeszło 400 000 laty neandertalczycy.
W czasach nowożytnych wykorzystywano je sporadycznie jako miejsca schronienia. W Ojcowskim Parku Narodowym znajduje się jaskinia, w której ukrywać miał się przed czeskimi prześladowcami król Polski Władysław Łokietek, w Pieninach przewodnicy pokazują skalne mieszkanie Janosika i jego zbójców.
Ile jest jaskiń w Polsce?
Jaskinie w Polsce powstawały głównie w wyniku procesów krasowych, stąd też większość z nich znajduje się w południowej części kraju. Zinwentaryzowano około 4100 jaskiń, które różnią się długością i głębokością. Obiektów, które mają powyżej 100 metrów długości, jest około 170. Najdłuższą jest Jaskinia Wielka Śnieżna w Tatrach Zachodnich. Liczy 23,7 km długości i 824 m głębokości.
W miarę rozwoju turystyki część jaskiń wyposażono w odpowiednią infrastrukturę, oświetlenie, oznakowania i aparaturę badawczą. Obecnie w Polsce mamy 18 jaskiń przeznaczonych do ruchu turystycznego. Sześć z nich znajduje się w Tatrach Zachodnich, sześć na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, po jednej w Beskidach, Górach Świętokrzyskich oraz na Pomorzu Gdańskim.
W Tatrach Zachodnich turystom można polecić dwie jaskinie: Mroźną i Mylną. Najpopularniejsza jaskinia tatrzańska – Mroźna, ma długość 560 metrów i zwiedza się ją z przewodnikiem przez około 30 minut. Mylną zwiedza się samodzielnie. Przed wejściem warto wyposażyć się w odzież na zmianę oraz latarkę czołową. O wyprawie należy poinformować TOPR. Kształt jaskini i jej liczne odgałęzienia tworzą prawdziwy labirynt, w którym łatwo się zagubić.
W masywie Śnieżnika na wysokości 800 m n.p.m. znajdziemy jaskinię Niedźwiedzią w Kletnie. Wejście zostało odpowiednio oznakowane, a trasę wewnątrz jaskini zabezpieczono i oświetlono, toteż turyści mogą się tu czuć zupełnie bezpiecznie. Jest to jedna z najdłuższych i najładniejszych jaskiń w Polsce.
Jaskinia Raj
Bezsprzecznie najbardziej znaną jaskinią w Polsce jest wapienna jaskinia krasowa Raj położona w pobliżu Chęcin, około 11 km na południowy zachód od Kielc. Można ją zwiedzać z przewodnikiem od stycznia do listopada. Ze względu na dużą liczbę turystów warto wcześniej zarezerwować wycieczkę. Nawet w wakacje powinniśmy pamiętać, aby na zwiedzanie zabrać ciepłe rzeczy. Wewnątrz temperatura nie przekracza 8 stopni. Jaskinię wyróżnia bogata, dobrze zachowana szata naciekowa, a występujące tutaj skupiska stalaktytów mają unikatowe na skalę światową zagęszczenie. Niejednego turystę kusi, by zabrać ze sobą piękny stalaktyt. Po pierwsze to zabronione, a po drugie nie ma większego sensu.
Andrzej Berezowski
W czasach nowożytnych wykorzystywano je sporadycznie jako miejsca schronienia. W Ojcowskim Parku Narodowym znajduje się jaskinia, w której ukrywać miał się przed czeskimi prześladowcami król Polski Władysław Łokietek, w Pieninach przewodnicy pokazują skalne mieszkanie Janosika i jego zbójców.
Ile jest jaskiń w Polsce?
Jaskinie w Polsce powstawały głównie w wyniku procesów krasowych, stąd też większość z nich znajduje się w południowej części kraju. Zinwentaryzowano około 4100 jaskiń, które różnią się długością i głębokością. Obiektów, które mają powyżej 100 metrów długości, jest około 170. Najdłuższą jest Jaskinia Wielka Śnieżna w Tatrach Zachodnich. Liczy 23,7 km długości i 824 m głębokości.
W miarę rozwoju turystyki część jaskiń wyposażono w odpowiednią infrastrukturę, oświetlenie, oznakowania i aparaturę badawczą. Obecnie w Polsce mamy 18 jaskiń przeznaczonych do ruchu turystycznego. Sześć z nich znajduje się w Tatrach Zachodnich, sześć na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, po jednej w Beskidach, Górach Świętokrzyskich oraz na Pomorzu Gdańskim.
W Tatrach Zachodnich turystom można polecić dwie jaskinie: Mroźną i Mylną. Najpopularniejsza jaskinia tatrzańska – Mroźna, ma długość 560 metrów i zwiedza się ją z przewodnikiem przez około 30 minut. Mylną zwiedza się samodzielnie. Przed wejściem warto wyposażyć się w odzież na zmianę oraz latarkę czołową. O wyprawie należy poinformować TOPR. Kształt jaskini i jej liczne odgałęzienia tworzą prawdziwy labirynt, w którym łatwo się zagubić.
W masywie Śnieżnika na wysokości 800 m n.p.m. znajdziemy jaskinię Niedźwiedzią w Kletnie. Wejście zostało odpowiednio oznakowane, a trasę wewnątrz jaskini zabezpieczono i oświetlono, toteż turyści mogą się tu czuć zupełnie bezpiecznie. Jest to jedna z najdłuższych i najładniejszych jaskiń w Polsce.
Jaskinia Raj
Bezsprzecznie najbardziej znaną jaskinią w Polsce jest wapienna jaskinia krasowa Raj położona w pobliżu Chęcin, około 11 km na południowy zachód od Kielc. Można ją zwiedzać z przewodnikiem od stycznia do listopada. Ze względu na dużą liczbę turystów warto wcześniej zarezerwować wycieczkę. Nawet w wakacje powinniśmy pamiętać, aby na zwiedzanie zabrać ciepłe rzeczy. Wewnątrz temperatura nie przekracza 8 stopni. Jaskinię wyróżnia bogata, dobrze zachowana szata naciekowa, a występujące tutaj skupiska stalaktytów mają unikatowe na skalę światową zagęszczenie. Niejednego turystę kusi, by zabrać ze sobą piękny stalaktyt. Po pierwsze to zabronione, a po drugie nie ma większego sensu.
– Nacieki pięknie wyglądają w jaskiniach, zwłaszcza gdy są dobrze oświetlone, gdy je się jednak wyniesie, tracą cały swój urok, ponieważ okazują się zwykłą wapienną skałą. W jaskini nacieki są jak zaczarowane, gdy zabierzemy je na zewnątrz, cały czar pryska– mówi „Tygodnikowi Solidarność” miłośnik podziemnego świata i przewodnik Stanisław Krupa.
Andrzej Berezowski
