Krótki przewodnik po Europejskim filarze praw socjalnych, punkt 4: aktywne wsparcie na rzecz zatrudnienia

17 listopada 2017 r. podczas Szczytu Społecznego na rzecz Sprawiedliwego Zatrudnienia i Wzrostu Gospodarczego w Göteborgu wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej uroczyście przystąpiły do Europejskiego filaru praw socjalnych. Jest to inicjatywa często określana jako mapa drogowa dwudziestu wspólnych działań mających na celu pozytywną konwergencję standardów socjalnych.
/ grafika.P.Machnica
Realizacja tych zamierzeń ma przyczynić się do pokazania obywatelom UE, że proces integracji nie polega tylko na korzyściach ekonomicznych, które niekoniecznie przekładają się na ich sytuację bytową lecz niesie za sobą wizję lepszego życia zawodowego i osobistego.  Wdrożenie postanowień Filaru ma stanowić wspólną odpowiedzialność: państw członkowskich, Komisji, a także unijnych oraz krajowych partnerów społecznych. NSZZ Solidarność jest jednym z głównych protagonistów tych działań w naszym kraju.

Filar składa się z trzech komponentów podzielonych na szczegółowe punkty:
- Równe szanse i dostęp do zatrudnienia
- Uczciwe warunki pracy
- Ochrona socjalna i integracja społeczna
Poniżej prezentujemy uwagi, zawierające także komentarz naukowców, które mają przybliżyć członkom Związku wiedzę na temat poszczególnych punktów Filaru.
komponent: Równe szanse i dostęp do zatrudnienia

4. Aktywne wsparcie na rzecz zatrudniania
a. Każdy ma prawo do terminowego i dostosowanego do potrzeb wsparcia na rzecz poprawy perspektyw zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek. Obejmuje to prawo do otrzymania wsparcia w poszukiwaniu pracy, szkoleniu i zmianie kwalifikacji zawodowych. Każdy ma prawo do przeniesienia uprawnień do ochrony socjalnej i do szkolenia w trakcie przekwalifikowania zawodowego.
b. Młodzi ludzie mają prawo do dalszego kształcenia, przyuczenia do zawodu, stażu lub dobrej oferty zatrudnienia w ciągu 4 miesięcy od uzyskania statusu bezrobotnego lub ukończenia edukacji.
c. Osoby bezrobotne mają prawo do ciągłego i konsekwentnego wsparcia dostosowanego do ich indywidualnych potrzeb. Osoby długotrwale bezrobotne mają prawo do dogłębnej indywidualnej oceny najpóźniej do 18. miesiąca bezrobocia.

Prawa wskazane powyżej wykraczają poza zakres art. 29 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, w którym odniesiono się jedynie do prawa dostępu do bezpłatnego pośrednictwa pracy. Pomoc w prowadzeniu działalności na własny rachunek również stanowi znaczne poszerzenie obowiązującego wspólnotowego dorobku prawnego. W dzisiejszych czasach pracownicy częściej zmieniają miejsca pracy niż w przeszłości, a obowiązujące uprawnienia do szkolenia lub ochrony socjalnej nie powinny zniechęcać do takiej mobilności.

Jak wskazuje dr Katarzyna Jaworska (Uniwersytet Warmińsko- Mazurski) usługi rynku pracy to zasadniczo zespół procesów stosowanych przez instytucje zarówno publiczne jak i prywatne, które mają na celu pomóc bezrobotnym i poszukującym zatrudnienia w znalezieniu odpowiedniej pracy. Należą do nich w szczególności: pośrednictwo pracy, poradnictwo zawodowe i organizacja szkoleń oraz pożyczka na sfinansowanie kosztów szkolenia i dofinansowanie studiów podyplomowych. Natomiast instrumenty rynku pracy mają za zadanie przyczynić się do promowania zatrudnienia oraz przybliżyć bezrobotnych do środowiska pracy. W związku z tym są to takie mechanizmy, które przede wszystkim pomagają stworzyć trwałe miejsca pracy, np. prace interwencyjne, roboty publiczne, staże, przygotowanie zawodowe dorosłych, finansowe wsparcie tworzenia miejsc pracy lub rozpoczęcia działalności gospodarczej. A w przypadku młodych bezrobotnych (do 30 roku życia) pojawia się możliwość skorzystania przez nich także ze specjalnych bonów: szkoleniowy, stażowy, na zasiedlenie oraz zatrudnieniowy.

Wydaje się, że, aby zrozumieć wyzwania jakie stoją przed Polską w kontekście wdrożenia tego punktu Filaru nie wystarczy sama analiza postanowień zawartych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lecz trzeba przyjrzeć się uważnie skali środków wydanych na aktywną politykę na rynku pracy – komentuje Barbara Surdykowska (Biuro Eksperckie KK NSZZ Solidarność).  W jej ocenie są one wciąż niewystarczające, gdyż wprowadzenie na rynek pracy osób nieaktywnych zawodowo jest o wiele trudniejsze niż osób bezrobotnych, a zgodnie z punktem 4 Filaru określone uprawnienia ma „każdy”. W 2016 r. publiczne służby zatrudnienia wydały: 153 881,7 na szkolenia, 1 228 840,6 na organizowanie staży, 877 361,5 na wsparcie podjęcia działalności gospodarczej, 231 072,2, na organizowanie prac interwencyjnych (dane https://www.mpips.gov.pl/praca/fundusz-pracy/informacje-o-wydatkach-funduszu-pracy/).

Partnerzy społeczni wielokrotnie wyrażali swój sprzeciw wobec zjawiska „mrożenia” środków z Funduszu Pracy czyli innymi słowy ograniczania wykorzystywania środków w nim zgromadzonych na aktywne i pasywne formy walki z bezrobociem. W uchwale  strony pracowników i strony pracodawców Rady Dialogu Społecznego z dnia 22 września 2017 r. ws. Planu Funduszu Pracy na rok 2018 wskazano „Partnerzy społeczni są zdania że obecna sytuacja na rynku pracy – najniższe od 26 lat bezrobocie – jest szansą do zdefiniowania na nowo celów, a także opracowania nowych narzędzi, które Fundusz Pracy będzie realizować. Nie możemy zgodzić się na zachowanie archaicznej formuły wykorzystania środków z FP, niedostosowanej do obecnych wyzwań rynku pracy. Rynek pracy potrzebuje dzisiaj środków przede wszystkim na realizację trzech priorytetów:
  • wsparcia przedsiębiorstw inwestujących w nowe kwalifikacje, umiejętności i kompetencje zatrudnionych pracowników jako efekt zmian zachodzących w gospodarce – cyfryzacja, robotyzacja – potrzebne są nowe kompetencje, które trzeba budować i rozbudowywać,
  • odbudowy systemu kształcenia zawodowego jako zaplecza dla rozwoju Przemysłu 4.0,
  • zbudowania i realizacji rozwiązań zwiększających liczbę osób aktywnych zawodowo”.

Tutaj można przeczytać o trzecim punkcie Filaru

bs

 

POLECANE
Dziwne zachowanie Czarzastego. Przytulę się do pana... pilne
Dziwne zachowanie Czarzastego. "Przytulę się do pana..."

Zamiast odpowiedzi - spoufalanie i uniki. Gdy dziennikarz TV Republika zapytał Włodzimierza Czarzastego o niewypełnioną ankietę bezpieczeństwa, marszałek Sejmu zareagował w sposób, który wzbudził spore zdziwienie.

Szokujące relacje ks. Olszewskiego. Proces Funduszu Sprawiedliwości pilne
Szokujące relacje ks. Olszewskiego. Proces Funduszu Sprawiedliwości

Po raz pierwszy od początku procesu oskarżeni mogli swobodnie przemówić przed sądem. Podczas trzeciej rozprawy ks. Michał Olszewski opisał, jak był traktowany w trakcie postępowania prowadzonego przez prokuraturę.

Awantura w Sejmie. Żukowska porównała „Burego” do Putina z ostatniej chwili
Awantura w Sejmie. Żukowska porównała „Burego” do Putina

Emocjonalne wystąpienie, ostre oskarżenia i porównanie żołnierza polskiego podziemia niepodległościowego do rosyjskiego dyktatora. Sejmowa debata nad projektem Lewicy zamieniła się w polityczny skandal z Anną Żukowską w roli głównej.

Niezwykłe zjawisko na Bałtyku. Woda cofnęła się jak nigdy wcześniej Wiadomości
Niezwykłe zjawisko na Bałtyku. Woda cofnęła się jak nigdy wcześniej

Ponad 67 centymetrów poniżej normy – tak niski poziom Bałtyku zarejestrowano po raz pierwszy od rozpoczęcia pomiarów. Główną przyczyną tej sytuacji są długotrwałe i wyjątkowo silne wiatry ze wschodu, które dosłownie "wypchnęły" wodę z basenu Morza Bałtyckiego. Rekordowy odpływ wody uderza w żeglugę i rybołówstwo, ale według naukowców może przynieść pozytywne skutki dla morskiej przyrody.

Brutalne zabójstwo Mai z Mławy. Nowe informacje ws. podejrzanego z ostatniej chwili
Brutalne zabójstwo Mai z Mławy. Nowe informacje ws. podejrzanego

Do sądu trafi wniosek o skierowanie na obserwację psychiatryczną podejrzanego o zabójstwo ze szczególnym okrucieństwem 16-letniej Mai K. z Mławy. Takie zalecenie wydali biegli po jednorazowym badaniu 18-letniego Bartosza G. - dowiedziała się we wtorek PAP w Prokuraturze Okręgowej w Płocku.

PE przegłosował ekstremalny cel klimatyczny na 2040 rok. Emisja ma spaść o 90 proc. gorące
PE przegłosował ekstremalny cel klimatyczny na 2040 rok. Emisja ma spaść o 90 proc.

Unia Europejska przyspiesza realizację polityki klimatycznej. Europarlament przegłosował nowy cel na 2040 rok, zakładający niemal całkowite ograniczenie emisji CO2, mimo obaw części państw o koszty i wpływ na konkurencyjność gospodarek.

Oferta” niemieckiego dyplomaty. Sprzęt wojskowy zamiast reparacji? pilne
"Oferta” niemieckiego dyplomaty. Sprzęt wojskowy zamiast reparacji?

Zamiast reparacji - wojskowy „prezent”. Taka sugestia padła ze strony doświadczonego niemieckiego dyplomaty i natychmiast wywołała ostrą reakcję polityków oraz ekspertów. Nawet w Niemczech propozycja została uznana za dziwną i paternalistyczną.

Komunikat dla mieszkańców woj. podkarpackiego Wiadomości
Komunikat dla mieszkańców woj. podkarpackiego

Ponad 719 tys. połączeń odebrali w 2025 r. operatorzy numeru 112 na Podkarpaciu, z czego blisko 60 proc. stanowiły zgłoszenia nieuzasadnione. We wtorek wojewoda Teresa Kubas-Hul odwiedziła pracowników Centrum Powiadamiania Ratunkowego (CPR) oraz wręczyła odznaczenia państwowe i wyróżnienia.

Prokuratura wystąpiła o ENA wobec Zbigniewa Ziobry z ostatniej chwili
Prokuratura wystąpiła o ENA wobec Zbigniewa Ziobry

Europejski Nakaz Aresztowania wobec byłego ministra sprawiedliwości trafił na biurko Sądu Okręgowego w Warszawie. Prokuratura twierdzi, że Zbigniew Ziobro "ukrywa się" poza granicami Polski.

Posłowie PiS głosowali przeciwko klauzulom ochronnym ws. umowy UE–Mercosur. Europoseł tłumaczy z ostatniej chwili
Posłowie PiS głosowali przeciwko klauzulom ochronnym ws. umowy UE–Mercosur. Europoseł tłumaczy

Parlament Europejski w głosowaniu w Strasburgu poparł we wtorek klauzulę ochronną dla produktów rolnych w ramach umowy handlowej UE–Mercosur. Przeciwko głosowała delegacja PiS; jak wskazał europoseł Piotr Müller, mechanizmy ochronne są wadliwe i jest to jedynie "biurokratyczna zasłona dymna".

REKLAMA

Krótki przewodnik po Europejskim filarze praw socjalnych, punkt 4: aktywne wsparcie na rzecz zatrudnienia

17 listopada 2017 r. podczas Szczytu Społecznego na rzecz Sprawiedliwego Zatrudnienia i Wzrostu Gospodarczego w Göteborgu wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej uroczyście przystąpiły do Europejskiego filaru praw socjalnych. Jest to inicjatywa często określana jako mapa drogowa dwudziestu wspólnych działań mających na celu pozytywną konwergencję standardów socjalnych.
/ grafika.P.Machnica
Realizacja tych zamierzeń ma przyczynić się do pokazania obywatelom UE, że proces integracji nie polega tylko na korzyściach ekonomicznych, które niekoniecznie przekładają się na ich sytuację bytową lecz niesie za sobą wizję lepszego życia zawodowego i osobistego.  Wdrożenie postanowień Filaru ma stanowić wspólną odpowiedzialność: państw członkowskich, Komisji, a także unijnych oraz krajowych partnerów społecznych. NSZZ Solidarność jest jednym z głównych protagonistów tych działań w naszym kraju.

Filar składa się z trzech komponentów podzielonych na szczegółowe punkty:
- Równe szanse i dostęp do zatrudnienia
- Uczciwe warunki pracy
- Ochrona socjalna i integracja społeczna
Poniżej prezentujemy uwagi, zawierające także komentarz naukowców, które mają przybliżyć członkom Związku wiedzę na temat poszczególnych punktów Filaru.
komponent: Równe szanse i dostęp do zatrudnienia

4. Aktywne wsparcie na rzecz zatrudniania
a. Każdy ma prawo do terminowego i dostosowanego do potrzeb wsparcia na rzecz poprawy perspektyw zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek. Obejmuje to prawo do otrzymania wsparcia w poszukiwaniu pracy, szkoleniu i zmianie kwalifikacji zawodowych. Każdy ma prawo do przeniesienia uprawnień do ochrony socjalnej i do szkolenia w trakcie przekwalifikowania zawodowego.
b. Młodzi ludzie mają prawo do dalszego kształcenia, przyuczenia do zawodu, stażu lub dobrej oferty zatrudnienia w ciągu 4 miesięcy od uzyskania statusu bezrobotnego lub ukończenia edukacji.
c. Osoby bezrobotne mają prawo do ciągłego i konsekwentnego wsparcia dostosowanego do ich indywidualnych potrzeb. Osoby długotrwale bezrobotne mają prawo do dogłębnej indywidualnej oceny najpóźniej do 18. miesiąca bezrobocia.

Prawa wskazane powyżej wykraczają poza zakres art. 29 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, w którym odniesiono się jedynie do prawa dostępu do bezpłatnego pośrednictwa pracy. Pomoc w prowadzeniu działalności na własny rachunek również stanowi znaczne poszerzenie obowiązującego wspólnotowego dorobku prawnego. W dzisiejszych czasach pracownicy częściej zmieniają miejsca pracy niż w przeszłości, a obowiązujące uprawnienia do szkolenia lub ochrony socjalnej nie powinny zniechęcać do takiej mobilności.

Jak wskazuje dr Katarzyna Jaworska (Uniwersytet Warmińsko- Mazurski) usługi rynku pracy to zasadniczo zespół procesów stosowanych przez instytucje zarówno publiczne jak i prywatne, które mają na celu pomóc bezrobotnym i poszukującym zatrudnienia w znalezieniu odpowiedniej pracy. Należą do nich w szczególności: pośrednictwo pracy, poradnictwo zawodowe i organizacja szkoleń oraz pożyczka na sfinansowanie kosztów szkolenia i dofinansowanie studiów podyplomowych. Natomiast instrumenty rynku pracy mają za zadanie przyczynić się do promowania zatrudnienia oraz przybliżyć bezrobotnych do środowiska pracy. W związku z tym są to takie mechanizmy, które przede wszystkim pomagają stworzyć trwałe miejsca pracy, np. prace interwencyjne, roboty publiczne, staże, przygotowanie zawodowe dorosłych, finansowe wsparcie tworzenia miejsc pracy lub rozpoczęcia działalności gospodarczej. A w przypadku młodych bezrobotnych (do 30 roku życia) pojawia się możliwość skorzystania przez nich także ze specjalnych bonów: szkoleniowy, stażowy, na zasiedlenie oraz zatrudnieniowy.

Wydaje się, że, aby zrozumieć wyzwania jakie stoją przed Polską w kontekście wdrożenia tego punktu Filaru nie wystarczy sama analiza postanowień zawartych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lecz trzeba przyjrzeć się uważnie skali środków wydanych na aktywną politykę na rynku pracy – komentuje Barbara Surdykowska (Biuro Eksperckie KK NSZZ Solidarność).  W jej ocenie są one wciąż niewystarczające, gdyż wprowadzenie na rynek pracy osób nieaktywnych zawodowo jest o wiele trudniejsze niż osób bezrobotnych, a zgodnie z punktem 4 Filaru określone uprawnienia ma „każdy”. W 2016 r. publiczne służby zatrudnienia wydały: 153 881,7 na szkolenia, 1 228 840,6 na organizowanie staży, 877 361,5 na wsparcie podjęcia działalności gospodarczej, 231 072,2, na organizowanie prac interwencyjnych (dane https://www.mpips.gov.pl/praca/fundusz-pracy/informacje-o-wydatkach-funduszu-pracy/).

Partnerzy społeczni wielokrotnie wyrażali swój sprzeciw wobec zjawiska „mrożenia” środków z Funduszu Pracy czyli innymi słowy ograniczania wykorzystywania środków w nim zgromadzonych na aktywne i pasywne formy walki z bezrobociem. W uchwale  strony pracowników i strony pracodawców Rady Dialogu Społecznego z dnia 22 września 2017 r. ws. Planu Funduszu Pracy na rok 2018 wskazano „Partnerzy społeczni są zdania że obecna sytuacja na rynku pracy – najniższe od 26 lat bezrobocie – jest szansą do zdefiniowania na nowo celów, a także opracowania nowych narzędzi, które Fundusz Pracy będzie realizować. Nie możemy zgodzić się na zachowanie archaicznej formuły wykorzystania środków z FP, niedostosowanej do obecnych wyzwań rynku pracy. Rynek pracy potrzebuje dzisiaj środków przede wszystkim na realizację trzech priorytetów:
  • wsparcia przedsiębiorstw inwestujących w nowe kwalifikacje, umiejętności i kompetencje zatrudnionych pracowników jako efekt zmian zachodzących w gospodarce – cyfryzacja, robotyzacja – potrzebne są nowe kompetencje, które trzeba budować i rozbudowywać,
  • odbudowy systemu kształcenia zawodowego jako zaplecza dla rozwoju Przemysłu 4.0,
  • zbudowania i realizacji rozwiązań zwiększających liczbę osób aktywnych zawodowo”.

Tutaj można przeczytać o trzecim punkcie Filaru

bs


 

Polecane