[Tylko u nas] Prof. David Engels: Błędna kalkulacja rusofilów

Minęło prawie trzy czwarte wieku, odkąd znaczna część Europy weszła w ścisły sojusz ze Stanami Zjednoczonymi, dzięki którym udało się nie tylko zwycięsko zakończyć zimną wojnę przeciwko totalitarnemu Związkowi Radzieckiemu i przezwyciężyć podział Europy, ale które także do dziś reprezentują interesy Zachodu na innych kontynentach.
flaga Rosji
flaga Rosji / Screen YouTube grafika modyfikowana

Rzecz jasna europejskie państwa narodowe zostały tym samym zdegradowane do młodszych partnerów USA, a za sprawą amerykanizacji przekształcone w znacznym stopniu także kulturowo, co zresztą było do przewidzenia już przed pierwszą wojną światową – los, który najwyraźniej większość Europejczyków była jednak skłonna zaakceptować. Tymczasem teraz, w obliczu rosyjskiej agresji, widzimy iż wielu ludzi – nie tylko w Niemczech, ale także w innych częściach Europy Zachodniej – nie stoi po stronie zaatakowanej Ukrainy i po stronie Sojuszu Atlantyckiego, do którego przyłączyć chce się także większość obywateli tego kraju, lecz popiera Rosję – fenomen rzeczywiście zdumiewający, którego próba zrozumienia mogłoby nam wiele powiedzieć o liniach podziału w społeczeństwie europejskim.

Powszechnie wiadomo, że Stany Zjednoczone stały się bardzo niepopularne po lewej stronie spektrum politycznego, ale także w dużej części świata pozaeuropejskiego. A to z powodu swojego interwencjonizmu tyleż nieudolnego, co i dosyć skąpo upiększonego moralnie. Ale także po stronie konserwatywnej wielu wrogów przyczyniła Stanom Zjednoczonym ich coraz agresywniejsza promocja ideologii nazywanej słusznie marksizmem kulturowym, co sprawia, że dla wielu konserwatystów przyłączenie Ukrainy do zachodniego sojuszu obronnego miałoby nieuchronnie oznaczać śmierć tradycyjnych wartości również w tej części świata. Zaś ewentualny kontrapunkt widzą oni w okupacji tego kraju przez rzekomo konserwatywną Rosję. Warto jednak zauważyć, że owa sympatia wielu konserwatystów do Rosji nie ogranicza się jedynie do kontekstu ukraińskiego, lecz dotyczy całej Europy. Wielu bowiem wątpi w to, że obecna lewicowo-liberalna dominacja zechce tolerować jakąkolwiek próbę wewnętrznej konwersji na bardziej tradycyjne wartości, stąd też wiążą swoje nadzieje z Rosją jako swoistej „deus ex machina”, bowiem im silniejsza będzie Rosja w Europie, tym bardziej obiecująco przedstawiać się będzie sytuacja europejskich konserwatystów – tak by wynikało z ich kalkulacji.

 

Błędy rusofilów

I choć tego rodzaju argumenty mogą się wydawać częściowo zrozumiałe, to jako całość są niekompletne i bardzo problematyczne. Pomijając już moralne odium umniejszania morderczej rosyjskiej inwazji na Ukrainę i w szczególności odmawiania temu krajowi prawa do narodowego samostanowienia – skądinąd tak ważnego aspektu w pojęciu konserwatystów – można tu wskazać jeszcze dwa inne zasadnicze błędy, mianowicie błędne przekonanie, iż Rosja jest integralną częścią Zachodu, a także błędne zrównywanie konserwatyzmu rosyjskiego z europejskim.

Jak wielokrotnie podkreślali myśliciele rosyjscy najpóźniej od XIX wieku, Rosja jest bowiem samodzielnym i dla nas obcym obszarem kulturowym, który co prawda w tym czy innym aspekcie dzieli wspólne korzenie z Zachodem, ale reinterpretuje je na swój oryginalny sposób i ostatecznie podąża za własnym, autonomicznym, zupełnie innym typem dynamiki. A zatem to ciągłe bronienie Rosji przed Zachodem i promowanie życzliwego dla niej „zrozumienia” (którego notabene odmawia się jej bezpośrednim europejskim sąsiadom), zwłaszcza w kontekście rzekomego prawa Rosji do własnego strategicznego obszaru geopolitycznego, ostatecznie nie jest niczym innym jak tylko przejawem desolidaryzacji, sprzeniewierzeniem się interesom ich własnej zachodniej cywilizacji, bez względu na to, jak problematyczny może być jej obecny kurs ideologiczny – postawa dziwnie przypominająca „selbsthass” lewicowych liberałów, choć z diametralnie innej perspektywy. Bowiem podczas gdy lewica gardzi Zachodem z powodu jego rzekomych historycznych win – począwszy od „white guilt”, przez „rasizm systemowy”, aż po  „toksyczną męskość” – i chce świadomie dokonać jego demontażu, rusofilscy konserwatyści postrzegają swoją własną cywilizację jako nieodwołalnie wypaczoną i projektują wszystkie swoje nadzieje na młodą rosyjską kulturę, interpretowaną przez nich jako tę jedyną posiadającą jeszcze jakąś przyszłość – osobliwa forma egzotyki, w której, morfologicznie rzecz biorąc, tkwią bardzo podobne motywacje jak w przypadku nawracania się zachodnioeuropejskich konserwatystów na islam.

Drugi błąd, ściśle z tym pierwszym związany, polega na niezrozumieniu priorytetów ideologicznych rosyjskiego reżimu, któremu naiwnie przypisuje się rzeczywistą troskę o przyszłość „prawdziwego”, czyli konserwatywnego, chrześcijańskiego, nacjonalistycznego, jednorodnego etnicznie i kulturowo Zachodu. Tymczasem rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej. Wartości konserwatywne, takie jak ochrona wolności jednostki, nigdy nie stanowiły priorytetu dla Rosji; pozytywny związek z coraz bardziej wpływowym islamem jest jednym z centralnych filarów władzy Putina, który lubi otaczać się zarówno popami, jak i imamami, i celowo podżega czeczeńskich najemników przeciwko ukraińskiemu „bratniemu” narodowi; a owo „poszanowanie autonomii narodowej” mamy okazję zobaczyć na własne oczy w postaci zbombardowanych miast Ukrainy; a do tego instrumentalizacja muzułmańskich migrantów w celu destabilizacji Polski. To wszystko razem pokazuje dobitnie, jak wiarygodnym jest owo przywiązanie Rosji do zachodniej tożsamości kulturowej. 

Oczywiście w celu lepszej analizy sytuacji na świecie trzeba nauczyć się interpretować wszystkie te punkty również z rosyjskiej perspektywy i rozwijać doskonalsze i bezstronne rozumienie rosyjskich interesów. Tak czy inaczej zachodni patrioci powinni jednak uznać, że rosyjska polityka jest pod wieloma względami niekompatybilna z podstawowymi celami i ideami europejskich konserwatystów. Rosja nie jest państwem, lecz światem samym dla siebie i nie można jej wcisnąć w typowe dla Zachodu kategorie „państwa narodowego” bez zatarcia jego istoty; mamy tam bowiem  do czynienia z ich własną pierwotną logiką przestrzenną, która jest niczym innym jak chęcią stworzenia (lub odtworzenia) zdominowanego przez Rosjan, ale w istocie bardzo wielokulturowego, obszaru pomiędzy Wisłą a Amurem – który nigdy nie posiądzie satysfakcjonującego związku  z rozdrobnionym światem państw Europy.

Nie oznacza to wprawdzie, że Rosja nie mogłaby się stać kiedyś wschodnim sojusznikiem silnego związku państw Zachodu, jednak nigdy nie pozwoli się zdegradować do instytucjonalnej cząstki takiego tworu. A zatem, bynajmniej nie interesy niemieckich, hiszpańskich czy francuskich konserwatystów znajdują się aktualnie na samej górze listy priorytetów Kremla, lecz to, jak Rosja może ponownie wyłonić się jako dominujący aktor polityczny w Eurazji, co zachodni sąsiedzi Rosji, biorąc pod uwagę immanentnie imperialną logikę rosyjskiego spojrzenia na świat, muszą traktować jako realne dla siebie zagrożenie. Z pewnością w interesie Rosji jest odwrócenie ideologicznego zagrożenia stwarzanego przez lewicowy liberalizm, a także osłabienie jego przeciwników poprzez kierowanie od czasu do czasu zachęt pod adresem europejskich konserwatystów; jednak najpóźniej od momentu, kiedy faktycznie powstanie silna i zjednoczona konserwatywna Europa, obecni sojusznicy Rosji zdadzą sobie sprawę, jak bardzo Moskwa, w celu ochrony swojej zachodniej flanki, prowadzić będzie w Europie swoją politykę „dziel i rządź”, która w najmniejszym nawet stopniu nie ustępuje tej amerykańskiej, krótko mówiąc: klasyczne z deszczu pod rynnę.
 


 

POLECANE
Larry, nie rób mi tego. Nieoczekiwany finał wizyty na Downing Street gorące
"Larry, nie rób mi tego". Nieoczekiwany finał wizyty na Downing Street

Wizyta prezydenta Karola Nawrockiego w Londynie miała swój nieoczekiwany, ale wyjątkowo medialny moment. Na czerwonym dywanie przed Downing Street pojawił się Larry – legendarny „Chief Mouser” brytyjskiej polityki. Prezydent pochwalił się nową znajomością w sieci, a internet natychmiast zareagował.

Prezydent Nawrocki do Białorusinów: Polska was nie zostawi z ostatniej chwili
Prezydent Nawrocki do Białorusinów: Polska was nie zostawi

Podczas spotkania z liderką białoruskiej opozycji Swiatłaną Cichanouską prezydent Karol Nawrocki złożył jednoznaczną deklarację wsparcia dla białoruskich dążeń niepodległościowych. Zapewnił, że Polska będzie towarzyszyć Białorusinom na ich trudnej drodze do wolności – niezależnie od kosztów i czasu.

Fatalny dla Putina początek roku. A będzie gorzej tylko u nas
Fatalny dla Putina początek roku. A będzie gorzej

Z jednej strony Władimir Putin może być zadowolony, bo otworzył nowy rok mając osiągnięte cele minimum w wojnie z Ukrainą. Rosyjska armia ciągle jest w natarciu i zajmuje kolejne miejscowości, do tego przez niemal rok udało się zwodzić Donalda Trumpa w sprawie rozmów pokojowych – bo Kremlowi zależy na kontynuowaniu wojny.

Sensacyjne znalezisko - jaja dinozaura sprzed 150 mln lat. Czeka nas Jurassic Park? gorące
Sensacyjne znalezisko - jaja dinozaura sprzed 150 mln lat. Czeka nas Jurassic Park?

Na jednym z klifów w zachodniej Portugalii naukowcy natrafili na niezwykłe znalezisko sprzed milionów lat. Odkrycie w pobliżu popularnej plaży może rzucić nowe światło na zachowania dinozaurów i sposób, w jaki chroniły swoje potomstwo.

Putin uderza w Polskę. Rosja przejmuje polską firmę Wiadomości
Putin uderza w Polskę. Rosja przejmuje polską firmę

Rosja przejęła kontrolę nad rosyjskimi oddziałami polsko-amerykańskiej spółki Canpack. Decyzja podpisana przez Władimira Putina wchodzi w życie tuż po świętach, a Kreml nie podał oficjalnego powodu. To kolejny przypadek nacjonalizacji zachodnich firm w odpowiedzi na sankcje po agresji na Ukrainę.

Trump zapowiedział pomoc dla Irańczyków pilne
Trump zapowiedział pomoc dla Irańczyków

Prezydent USA Donald Trump zapowiedział we wtorek pomoc dla demonstrantów w Iranie, zagrzewając do dalszych antyrządowych protestów i „przejmowania instytucji”. Kilka państw europejskich wezwało irańskich ambasadorów, a Komisja Europejska zagroziła wprowadzeniem sankcji.

Skandal wokół wyborów w Polsce 2050. Miała miejsce zewnętrzna ingerencja polityka
Skandal wokół wyborów w Polsce 2050. "Miała miejsce zewnętrzna ingerencja"

Wewnętrzne wybory w partii Polska 2050 Szymona Hołowni zostały przerwane po wykryciu poważnych nieprawidłowości w systemie głosowania. Ugrupowanie informuje o dużym prawdopodobieństwie zewnętrznej ingerencji i zapowiada działania prokuratorskie oraz zaangażowanie Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Groźny pomysł unijnego komisarza da Niemcom militarną kontrolę nad całą UE tylko u nas
Groźny pomysł unijnego komisarza da Niemcom militarną kontrolę nad całą UE

Unijny komisarz ds. obrony Andrius Kubilius chce likwidacji armii państw członkowskich UE na rzecz 100-tysięcznej unijnej armii oraz likwidacji 27 polityk obronnych i budżetów obronnych na rzecz jednej federalnej polityki i budżetu obronnego.

Wojna o wydawcę TVN wkracza na salę sądową. Warner Bros. Discovery z zarzutem braku transparentności gorące
Wojna o wydawcę TVN wkracza na salę sądową. Warner Bros. Discovery z zarzutem braku transparentności

Koncern Paramount Skydance wkracza na salę sądową – firma pozywa Warner Bros. Discovery, domagając się ujawnienia szczegółów umowy z Netfliksem.

Europejski komisarz obrony chce 100-tysięcznej unijnej armii gorące
Europejski komisarz obrony chce 100-tysięcznej unijnej armii

„UE może potrzebować armii liczącej 100 000 żołnierzy” - mówi komisarz obrony UE Andrius Kubilius, cytowany przez portal Politico.

REKLAMA

[Tylko u nas] Prof. David Engels: Błędna kalkulacja rusofilów

Minęło prawie trzy czwarte wieku, odkąd znaczna część Europy weszła w ścisły sojusz ze Stanami Zjednoczonymi, dzięki którym udało się nie tylko zwycięsko zakończyć zimną wojnę przeciwko totalitarnemu Związkowi Radzieckiemu i przezwyciężyć podział Europy, ale które także do dziś reprezentują interesy Zachodu na innych kontynentach.
flaga Rosji
flaga Rosji / Screen YouTube grafika modyfikowana

Rzecz jasna europejskie państwa narodowe zostały tym samym zdegradowane do młodszych partnerów USA, a za sprawą amerykanizacji przekształcone w znacznym stopniu także kulturowo, co zresztą było do przewidzenia już przed pierwszą wojną światową – los, który najwyraźniej większość Europejczyków była jednak skłonna zaakceptować. Tymczasem teraz, w obliczu rosyjskiej agresji, widzimy iż wielu ludzi – nie tylko w Niemczech, ale także w innych częściach Europy Zachodniej – nie stoi po stronie zaatakowanej Ukrainy i po stronie Sojuszu Atlantyckiego, do którego przyłączyć chce się także większość obywateli tego kraju, lecz popiera Rosję – fenomen rzeczywiście zdumiewający, którego próba zrozumienia mogłoby nam wiele powiedzieć o liniach podziału w społeczeństwie europejskim.

Powszechnie wiadomo, że Stany Zjednoczone stały się bardzo niepopularne po lewej stronie spektrum politycznego, ale także w dużej części świata pozaeuropejskiego. A to z powodu swojego interwencjonizmu tyleż nieudolnego, co i dosyć skąpo upiększonego moralnie. Ale także po stronie konserwatywnej wielu wrogów przyczyniła Stanom Zjednoczonym ich coraz agresywniejsza promocja ideologii nazywanej słusznie marksizmem kulturowym, co sprawia, że dla wielu konserwatystów przyłączenie Ukrainy do zachodniego sojuszu obronnego miałoby nieuchronnie oznaczać śmierć tradycyjnych wartości również w tej części świata. Zaś ewentualny kontrapunkt widzą oni w okupacji tego kraju przez rzekomo konserwatywną Rosję. Warto jednak zauważyć, że owa sympatia wielu konserwatystów do Rosji nie ogranicza się jedynie do kontekstu ukraińskiego, lecz dotyczy całej Europy. Wielu bowiem wątpi w to, że obecna lewicowo-liberalna dominacja zechce tolerować jakąkolwiek próbę wewnętrznej konwersji na bardziej tradycyjne wartości, stąd też wiążą swoje nadzieje z Rosją jako swoistej „deus ex machina”, bowiem im silniejsza będzie Rosja w Europie, tym bardziej obiecująco przedstawiać się będzie sytuacja europejskich konserwatystów – tak by wynikało z ich kalkulacji.

 

Błędy rusofilów

I choć tego rodzaju argumenty mogą się wydawać częściowo zrozumiałe, to jako całość są niekompletne i bardzo problematyczne. Pomijając już moralne odium umniejszania morderczej rosyjskiej inwazji na Ukrainę i w szczególności odmawiania temu krajowi prawa do narodowego samostanowienia – skądinąd tak ważnego aspektu w pojęciu konserwatystów – można tu wskazać jeszcze dwa inne zasadnicze błędy, mianowicie błędne przekonanie, iż Rosja jest integralną częścią Zachodu, a także błędne zrównywanie konserwatyzmu rosyjskiego z europejskim.

Jak wielokrotnie podkreślali myśliciele rosyjscy najpóźniej od XIX wieku, Rosja jest bowiem samodzielnym i dla nas obcym obszarem kulturowym, który co prawda w tym czy innym aspekcie dzieli wspólne korzenie z Zachodem, ale reinterpretuje je na swój oryginalny sposób i ostatecznie podąża za własnym, autonomicznym, zupełnie innym typem dynamiki. A zatem to ciągłe bronienie Rosji przed Zachodem i promowanie życzliwego dla niej „zrozumienia” (którego notabene odmawia się jej bezpośrednim europejskim sąsiadom), zwłaszcza w kontekście rzekomego prawa Rosji do własnego strategicznego obszaru geopolitycznego, ostatecznie nie jest niczym innym jak tylko przejawem desolidaryzacji, sprzeniewierzeniem się interesom ich własnej zachodniej cywilizacji, bez względu na to, jak problematyczny może być jej obecny kurs ideologiczny – postawa dziwnie przypominająca „selbsthass” lewicowych liberałów, choć z diametralnie innej perspektywy. Bowiem podczas gdy lewica gardzi Zachodem z powodu jego rzekomych historycznych win – począwszy od „white guilt”, przez „rasizm systemowy”, aż po  „toksyczną męskość” – i chce świadomie dokonać jego demontażu, rusofilscy konserwatyści postrzegają swoją własną cywilizację jako nieodwołalnie wypaczoną i projektują wszystkie swoje nadzieje na młodą rosyjską kulturę, interpretowaną przez nich jako tę jedyną posiadającą jeszcze jakąś przyszłość – osobliwa forma egzotyki, w której, morfologicznie rzecz biorąc, tkwią bardzo podobne motywacje jak w przypadku nawracania się zachodnioeuropejskich konserwatystów na islam.

Drugi błąd, ściśle z tym pierwszym związany, polega na niezrozumieniu priorytetów ideologicznych rosyjskiego reżimu, któremu naiwnie przypisuje się rzeczywistą troskę o przyszłość „prawdziwego”, czyli konserwatywnego, chrześcijańskiego, nacjonalistycznego, jednorodnego etnicznie i kulturowo Zachodu. Tymczasem rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej. Wartości konserwatywne, takie jak ochrona wolności jednostki, nigdy nie stanowiły priorytetu dla Rosji; pozytywny związek z coraz bardziej wpływowym islamem jest jednym z centralnych filarów władzy Putina, który lubi otaczać się zarówno popami, jak i imamami, i celowo podżega czeczeńskich najemników przeciwko ukraińskiemu „bratniemu” narodowi; a owo „poszanowanie autonomii narodowej” mamy okazję zobaczyć na własne oczy w postaci zbombardowanych miast Ukrainy; a do tego instrumentalizacja muzułmańskich migrantów w celu destabilizacji Polski. To wszystko razem pokazuje dobitnie, jak wiarygodnym jest owo przywiązanie Rosji do zachodniej tożsamości kulturowej. 

Oczywiście w celu lepszej analizy sytuacji na świecie trzeba nauczyć się interpretować wszystkie te punkty również z rosyjskiej perspektywy i rozwijać doskonalsze i bezstronne rozumienie rosyjskich interesów. Tak czy inaczej zachodni patrioci powinni jednak uznać, że rosyjska polityka jest pod wieloma względami niekompatybilna z podstawowymi celami i ideami europejskich konserwatystów. Rosja nie jest państwem, lecz światem samym dla siebie i nie można jej wcisnąć w typowe dla Zachodu kategorie „państwa narodowego” bez zatarcia jego istoty; mamy tam bowiem  do czynienia z ich własną pierwotną logiką przestrzenną, która jest niczym innym jak chęcią stworzenia (lub odtworzenia) zdominowanego przez Rosjan, ale w istocie bardzo wielokulturowego, obszaru pomiędzy Wisłą a Amurem – który nigdy nie posiądzie satysfakcjonującego związku  z rozdrobnionym światem państw Europy.

Nie oznacza to wprawdzie, że Rosja nie mogłaby się stać kiedyś wschodnim sojusznikiem silnego związku państw Zachodu, jednak nigdy nie pozwoli się zdegradować do instytucjonalnej cząstki takiego tworu. A zatem, bynajmniej nie interesy niemieckich, hiszpańskich czy francuskich konserwatystów znajdują się aktualnie na samej górze listy priorytetów Kremla, lecz to, jak Rosja może ponownie wyłonić się jako dominujący aktor polityczny w Eurazji, co zachodni sąsiedzi Rosji, biorąc pod uwagę immanentnie imperialną logikę rosyjskiego spojrzenia na świat, muszą traktować jako realne dla siebie zagrożenie. Z pewnością w interesie Rosji jest odwrócenie ideologicznego zagrożenia stwarzanego przez lewicowy liberalizm, a także osłabienie jego przeciwników poprzez kierowanie od czasu do czasu zachęt pod adresem europejskich konserwatystów; jednak najpóźniej od momentu, kiedy faktycznie powstanie silna i zjednoczona konserwatywna Europa, obecni sojusznicy Rosji zdadzą sobie sprawę, jak bardzo Moskwa, w celu ochrony swojej zachodniej flanki, prowadzić będzie w Europie swoją politykę „dziel i rządź”, która w najmniejszym nawet stopniu nie ustępuje tej amerykańskiej, krótko mówiąc: klasyczne z deszczu pod rynnę.
 



 

Polecane