Kazimierz Paczesny: Polskie dzieci Syberii
Od upadku Konfederacji Barskiej w drugiej połowie XVIII w. tysiące polskich Bohaterów narodowych zostały zesłane na Sybir. Część z nich, jak choćby bracia Piłsudscy, znalazło się z powrotem w Europie. Ale ogrom został za Uralem, często w biednych, niedostępnych regionach. Za ,,winy” Ojców do dziś cierpią tam potomkowie ludzi, którym zawdzięczamy wolność.
/ Artur Grottger "Na pobojowisku"
Często skażeni biedą i sowiecką indoktrynacją nie są nawet w stanie zapewnić podstaw egzystencji swoim dzieciom, które o ile nie minęło jeszcze zbyt wiele pokoleń przynoszą czasem polskim zakonnicom stare, dziewiętnastowieczne książeczki do modlitwy. Polskiego nie znają, alfabetu łacińskiego zresztą też nie, ale wiedzą od babci czy dziadka, że polskie, że ,,oni byli kiedyś Polakami”. Może zabrzmi to jak manipulacja, ale wiedzą to jak dwie najlepiej znane rzeczy – zimno i głód. Jak głosi film zamieszczony na youtube ,,ćpają tani klej, żeby nie czuć zimna". Trudno żądać aby próbujący przeżyć kolejny dzień skupiali się na nauce czy innych rzeczach, które zapewniłyby im i ich dzieciom lepsza przyszłość. Zresztą przez dwa stulecia, a poniekąd i dzisiaj, odległość od ośrodków akademickich Syberii nie sprzyjała edukacji. O celowej polityce ,,polskiej” za czasów carów i ZSRR nie mówiąc. Nawet ,,polskie kolonie” zasiedlone przed stu laty osady jak Wierszyna, leżały zbyt daleko od ,,świata” aby promieniować polską kulturą.
Jak im pomóc? Nie odpowiadam, ale sygnalizuję problem. Władzom działającym nareszcie na polu repatriacji i odszukującym Polaków, ale i każdemu z nas byśmy choć na chwilę zastanowili się nad ich losem.
