Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych tworzy się z corocznego odpisu podstawowego, naliczanego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych. Wysokość odpisu podstawowego na jednego zatrudnionego jest ściśle określona. Wynosi dokładnie 37,5 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego. Ten drugi wskaźnik bierze pod uwagę, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu jest wyższe w stosunku do pierwszego półrocza.

Solidarność odmraża odpis na ZFŚS

Przez wiele lat ZFŚS był mrożony i oparty na wskaźnikach z wcześniejszych lat. Do lipca 2023 roku na przykład podstawą wyliczenia wysokości odpisu na ZFŚS było średnie wynagrodzenie z drugiego półrocza 2019 roku. – Od wielu lat Solidarność walczy o całkowite odmrożenie tego funduszu, tak by za kwotę bazową naliczania odpisu na ZFŚS brane było przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej z poprzedniego roku – mówiła jeszcze w ubiegłym roku Katarzyna Zimmer-Drabczyk, kierownik Biura Eksperckiego, Dialogu i Polityki Społecznej Komisji Krajowej NSZZ „S”.

Wreszcie, odmrożenie odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych stało się możliwe dzięki porozumieniu, które NSZZ „Solidarność” podpisała 7 czerwca ubiegłego roku z rządem Zjednoczonej Prawicy w Stalowej Woli. Po podpisaniu porozumienia wdrożono przepisy, według których od lipca 2023 r. nastąpiło odmrożenie odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych według podstawy na rok 2021. Zgodnie z przyjętą przez Sejm nowelizacją ustawy okołobudżetowej od lipca 2023 r. więc odpis na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych wzrósł z 1662,97 zł do 1914,34 zł.
Ponad 500 zł podwyżki

W 2024 roku miało nastąpić dalsze jego odmrożenie. Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” w decyzji wydanej 20 lipca tego roku ws. opinii do przyjętych przez Radę Ministrów założeń projektu budżetu państwa na rok 2024 po raz kolejny domagało się całkowitego odmrożenia.

Postulat Związku znalazł odzwierciedlenie w kolejnej wersji projektu ustawy okołobudżetowej na 2024 rok. – Jeśli ustawa zostanie przyjęta, to w przyszłym roku będzie on obliczany już na bieżąco, bez mrożenia tego wskaźnika, jak bywało w poprzednich latach – powiedział nam wówczas przewodniczący Solidarności Piotr Duda.

Po ogłoszeniu w tym roku przez Główny Urząd Statystyczny danych na temat przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej, które wyniosło w 2023 r. 6246,13 zł, a w drugim półroczu 2023 r. – 6445,71 zł, wiadomo już, że odpis na ZFŚS wyniesie w tym roku 2417,14 zł na jednego pracownika. To o 502,80 zł więcej niż w ubiegłym półroczu, a zarazem największy wzrost od wielu lat.

Kto skorzysta?

Przypomnijmy, Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych muszą utworzyć pracodawcy, którzy zatrudniają co najmniej 50 pracowników. Z kolei ci, którzy zatrudniają co najmniej 20 i mniej niż 50 pracowników, tworzą ZFŚS, o ile z wnioskiem o jego utworzenie wystąpi zakładowa organizacja związkowa. W firmach, w których działa ZFŚS, pracodawca ma obowiązek uzgadniać regulamin funduszu z organizacjami związkowymi pod kątem celów, na które będą przeznaczane środki, oraz progów dochodowych decydujących o wysokości przyznawanych świadczeń.

Jeśli w przedsiębiorstwie jednak funkcjonuje układ zbiorowy pracy, wówczas strony układu mogą zrezygnować z jego tworzenia. Z kolei przedsiębiorcy, którzy zatrudniają mniej niż 50 osób, mogą także dobrowolnie podjąć decyzję, by utworzyć ZFŚS. Mogą także zamiast tworzyć Fundusz, wypłacać pracownikom świadczenie urlopowe, czyli jednorazową kwotę, którą otrzymuje pracownik korzystający z urlopu wypoczynkowego przez co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych. Ono także w tym roku wzrośnie.

Środki zgromadzone przez Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych przeznaczane są m.in. na wypoczynek pracowników – m.in. na dofinansowanie do urlopu – działalność kulturalno-oświatową, działalność sportowo-rekreacyjną, opiekę nad dziećmi – w żłobkach, klubach dziecięcych czy przedszkolach – pomoc materialno-rzeczową lub finansową, na przykład paczki świąteczne dla dzieci czy zapomogi oraz pożyczki, m.in. remontowe.

CZYTAJ TAKŻE: Michał Ossowski: Odpis na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych wzrasta, a OPZZ znowu swoje