Co musisz wiedzieć:

• UE uzgodniła stałe zamrożenie rosyjskich aktywów, co eliminuje potrzebę ich przedłużania co pół roku i utrudnia blokowanie decyzji przez państwa takie jak Węgry.
• Decyzja nie oznacza jeszcze zgody na pożyczkę reparacyjną dla Ukrainy.
• Porozumienie przełamuje dotychczasowy opór Belgii, która zgłaszała poważne zastrzeżenia prawne wobec zastosowania art. 122 Traktatu o funkcjonowaniu UE.
• Nowy mechanizm oparty na rozporządzeniu KE zmieni podstawę prawną blokady aktywów, wprowadzając zakaz ich transferu do Rosji większością kwalifikowaną, a nie jednomyślnie.

Bruksela: Rosyjskie aktywa zamrożone na stałe

Państwom UE udało się porozumieć w czwartek w sprawie zamrożenia rosyjskich aktywów na stałe, bez konieczności przedłużania co pół roku za zgodą wszystkich stolic. Jak poinformowało w czwartek dziennikarzy źródło unijne, rozwiązanie to przyjęła bardzo wyraźna większość państw członkowskich. Jeszcze w czwartek uruchomiona została procedura pisemna, która zostanie sfinalizowana w piątek o godz. 17.

Decyzja jest postrzegana jako przełom

Zgoda państw na stałe zamrożenie rosyjskich aktywów nie przesądza o tym, czy dojdzie do udzielenia Ukrainie pożyczki reparacyjnej, sfinansowanej z ich użyciem. Decyzja jest jednak postrzegana jako istotny przełom, zbliżający Wspólnotę do tego. - Prace nad finansowaniem Ukrainy w 2026-27 dalej trwają - poinformowało źródło.

Do tej pory wykorzystaniu aktywów sprzeciwiała się Belgia. Jeszcze w środę premier Belgii Bart de Wever w swoim wystąpieniu w parlamencie zwracał uwagę na poważne wady prawne rozwiązania, które właśnie w czwartek zaakceptowali ambasadorowie.

Rozwiązanie to wykorzystanie art. 122 Traktatu o Funkcjonowaniu UE mówiącego o udzielaniu pomocy finansowej w nadzwyczajnych sytuacjach. Na ten artykuł powołuje się Komisja Europejska, proponując stałe zamrożenie rosyjskich aktywów.

- Ten artykuł dotyczy stanu wyjątkowego. Gdzie jest ten stan wyjątkowy? W Ukrainie panuje stan wyjątkowy. Ale Ukraina nie jest w Unii Europejskiej - powiedział w środę de Wever.

• Komunikat dla mieszkańców woj. kujawsko-pomorskiego
• Komunikat dla mieszkańców woj. śląskiego
• Ważny komunikat dla mieszkańców Poznania
• Pilne doniesienia z granicy. Komunikat Straży Granicznej
• Obowiązkowa służba wojskowa. Prezydencki minister zabrał głos
• Tysiące miejsc pracy znikają. Dramat pracowników i strategicznych branż
• Gazprom nie zapłacił ogromnej kary. UOKiK znalazł sposób

Belgia jednak "otwiera furtkę"

Tymczasem w czwartek wicepremier Belgii i minister finansów Vincent Van Peteghem stwierdził, że „w pewnym momencie” zamrożone rosyjskie środki będą musiały zostać użyte do sfinansowania wsparcia na rzecz Ukrainy. Dodał, że Belgia nie pójdzie jednak na łatwe kompromisy.

Van Peteghem zabrał głos tuż przed posiedzeniem Eurogrupy, na którym ministrowie finansów państw strefy euro wybiorą przewodniczącego tego gremium. Wicepremier Belgii jest jednym z dwóch kandydatów na to stanowisko, obok Greka Kyriakosa Pierrakakisa.

Co w praktyce oznacza dzisiejsza decyzja UE?

Uzgodnione w czwartek rozwiązanie zmieni podstawę prawną, w oparciu o którą Unia Europejska unieruchamia aktywa banku centralnego Rosji. Prezentując 3 grudnia propozycję legislacyjną dotyczącą wykorzystania rosyjskich depozytów do sfinansowania pomocy dla Ukrainy, Komisja Europejska zaproponowała wprowadzenie zakazu ich transferu z powrotem do Rosji. Zakaz ma zostać - zgodnie z propozycją KE - ustanowiony rozporządzeniem, którego przyjęcie wymaga jedynie większości kwalifikowanej państw członkowskich (15 państw stanowiących 65 proc. ludności UE). Zakaz w odróżnieniu od przedłużanych co pół roku sankcji będzie wprowadzony na stałe.

Wprowadzenie takiego zakazu pozwoli obejść Węgry, których potencjalne weto co pół roku wzbudzało obawy, czy uda się przedłużyć sankcje nałożone przez UE na Rosję.

Podstawą rozwiązania zaakceptowanego przez państwa członkowskie w czwartek pozostaje kwestionowany przez premiera Belgii art. 122 Traktatu o funkcjonowaniu UE.

Z Brukseli Magdalena Cedro (PAP)