Ojciec Michał Boym SJ zaliczany jest do prekursorów zachodniej wiedzy o Państwie Środka. Jednym z jego wielu dzieł jest pierwszy opublikowany w Europie traktat o chińskiej tradycyjnej medycynie, której korzenie sięgają trzeciego tysiąclecia przed naszą erą. Zalicza się także do europejskich prekursorów współczesnej geografii ekonomicznej.

Michał Boym

Kiedy Michał Boym, młody, obiecujący i pełen ideałów jezuita, przybywa do portugalskiego Makau pod koniec A.D. 1644, nie spodziewa się, że zaledwie pięć lat później spotka miłość (platoniczną) swojego życia i zostanie rzucony w wir epokowych zmian i politycznych intryg rozgrywających się zarówno na kontynencie azjatyckim, jak i europejskim. Podczas gdy władza dynastii Ming chwieje się pod naporem pogańskich Mandżurów, ojciec Boym podejmuje niebezpieczną podróż przez lądy i oceany, by bronić jej racji przed obliczami najpotężniejszych katolickich władców i samego papieża. W tej dyplomatycznej roli narusza reguły swojego zakonu, Towarzystwa Jezusowego, wkraczając w grę o władzę między głównymi graczami kolonialnymi na Dalekim Wschodzie, Portugalczykami, Holendrami i Brytyjczykami.

Narratorem powieści jest "autor", stary przyjaciel głównego bohatera i współbrat jezuita, a sceny z obecności Michała Boyma na dworze cesarza Ming, a następnie podczas jego poselstwa w Europie, przeplatają się z wydarzeniami rozgrywającymi się w tym samym czasie w Chinach w ostatniej fazie przemian między panowaniem dynastii Ming a Qing. Większość opisanych w książce okoliczności jest zgodna z faktami. Czytelnicy poznają zatem panoramę geopolityczną Europy i Azji XVII wieku oraz historię stosunków między tymi dwoma częściami świata. 

Agnieszka Couderq

Autorka książki, Agnieszka Couderq jest Polką i Amerykanką mieszkającą obecnie na zmianę w Warszawie i Los Angeles. Dorastając początkowo w komunistycznej Polsce, przybyła do Stanów Zjednoczonych w 1980 roku jako nastolatka i ukończyła studia geofizyczne w Colorado School of Mines w Kolorado. Wkrótce po uzyskaniu dyplomu zachorowała na raka, mając minimalną szansę przeżycia. To doświadczenie bezpośredniej śmierci w młodym wieku wywarło na nią ogromny wpływ. Zdefiniowało całe jej życie, kreując soczewkę, przez którą patrzy na wszystkie jego zwroty, zakręty, wzloty i upadki i przyciągnęło ją bardzo wcześnie do kwestii wiary i cierpienia. Jako zapalona czytelniczka, która ma za sobą lekturę różnorodnych książek pisanych przez autorów żyjących na wielu kontynentach, przez lata rozwijała swoje umiejętności pisarskie, tworząc opowiadania dla dzieci i poezję, jednak dopiero po zetknięciu się z historią Michała Boyma podczas studiów sinologicznych poczuła w sobie siłę do napisania powieści z myślą o jej publikacji. 

Mieszkając w wielu krajach i kulturach, nauczyła się je doceniać. Stara się poznawać je dogłębnie i robi to przede wszystkim poprzez naukę ich języków. Z tego względu posługuje się biegle językiem polskim, angielskim, francuskim, hiszpańskim i chińskim oraz dobrze rozumie rosyjski. 

Napisana przeze nią książka stanowi esencję jej życiowych doświadczeń i przemyśleń.

Streszczenie książki

Jesienią roku Pańskiego 1649, ojciec Michał Boym, młody polski misjonarz jezuicki, przybywa na dwór pogrążonego w kryzysie chińskiego cesarza Yongliego, ostatniego władcy dynastii Ming. Ma pomagać austriackiemu współbratu, Andreasowi Kofflerowi, w prowadzeniu ścieżką Jezusa Chrystusa tego jedynego w historii Państwa Środka katolickiego dworu cesarskiego.

Misyjny zapał Boyma nie pozbawiony jest ceny. Musi on porzucić swe życie w zamożnej polskiej rodzinie i złamać obietnicę daną bratu. Przymus wyboru pomiędzy dotrzymaniem obietnic złożonych najbliższym a wezwaniem Pana będzie prześladował Polaka do końca.

Na dworze poznaje miłość swojego życia, cesarzową wdowę Helenę. Starsza od niego, jest piękną, błyskotliwą i potężną kobietą i podobnie jak on, głęboko religijną. Asystuje również przy chrzcie następcy tronu. To wydarzenie stanowi moment wieńczący ponad sto lat jezuickich wysiłków misyjnych w Azji. Tworzy ono niezrównaną okazję dla Watykanu i katolickich mocarstw europejskich do zdobycia przewagi w zaciętej rywalizacji przeciwko interesom brytyjskim i holenderskim. Perspektywa katolickich Chin, jego wielka wiara oraz intensywne, acz platoniczne, uczucie do cesarzowej stanowią siłę napędową, która każe mu pokonywać niezliczone niebezpieczeństwa i przeszkody wystawiające na próbę jego przekonania oraz oddanie Kościołowi i jego sprawie.

W obliczu nieustannych ataków dynastii mandżurskiej Qing, kontrolującej północną część Chin, obaj jezuici przekonują cesarza, by wysłał Boyma do Europy w celu uzyskania wsparcia dla dynastii Ming. Od tej pory jego los będzie nierozerwalnie związany z jego legacją. Oprócz oficjalnych listów wiezie ze sobą owoce swych studiów nad kulturą chińską - pierwszy europejski atlas Chin i pierwszy traktat o medycynie chińskiej autorstwa Europejczyka.

Jego misja od początku pada ofiarą wielkiej europejskiej polityki i rywalizacji gospodarczej pomiędzy głównymi graczami tej epoki schyłku Habsburgów i rozkwitu Francji Ludwika XIV oraz ich gry o wpływy w Watykanie. Z drugiej strony Portugalczycy w Makau coraz częściej są zmuszeni wybierać pomiędzy walczącymi dynastiami. Ten sam dylemat dzieli Misję Jezuicką na dwie konkurujące ze sobą frakcje: Qing i Ming. Ten polityczny podział w świeckich i religijnych sferach portugalskiego Estado da India działa na niekorzyść misji Boyma.

I tak, gdy udaje się on do Europy, inny wysłannik wyrusza do Watykanu w imieniu "północnych" jezuitów. Ma przekonać Watykan i europejskie dwory, że sprawa dynastii Ming jest bezpowrotnie stracona, a jedyną siłą w Chinach, z którą należy się liczyć, jest mandżurski cesarz Qing Shunzhi. Ojciec Martino Martini SJ również podróżuje ze swoim najcenniejszym opusem – własnym atlasem Chin. I tak między dwoma współbraćmi rozpoczyna się wyścig, który zadecyduje o przyszłości Cesarstwa Chińskiego i religii katolickiej na Dalekim Wschodzie, a jednego z nich uczyni sławnym. 

Książka dostępna jest w księgarniach internetowych, m.in. na stronie wydawnictwa pod linkiem: https://www.rytm-wydawnictwo.pl/nowosci/ostatni-wyslannik-dynastii-ming-slonce-ksiezyc-i-krzyz_p_2048.html

Więcej o Michale Boymie pod linkiem www.michalboym.pl
Strona Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=61551817235274