Żebractwo, czyli nowa specjalizacja naukowa

Nie wiadomo, kiedy się narodził system grantów na naukę. Niektórzy twierdzą, że istniał od zawsze, egipscy władcy płacili astronomom, aby wykonywali dla nich określone badania. Wiadomo za to, że jego wpływ na wielkie odkrycia naukowe jest co najmniej dyskusyjny.
 Żebractwo, czyli nowa specjalizacja naukowa
/ Pixabay.com/CC0
Badacz wielorybów i delfinów dr Michael Moore z USA skarżył się w 2012 roku, że z każdych trzech dolarów, które zdobywa na badania, jego macierzysty instytut zabiera mu dwa. Z jednej strony można się zżymać na zachłanność ośrodka naukowego, z drugiej na to, że badacz musi niczym handlowiec zarabiać na siebie i na własną uczelnię. Zamiast zajmować się badaniami zajmuje się szukaniem na nie pieniędzy. Tak jest w wielu amerykańskich uczelniach. Ośrodki badawcze przyjmują młodych naukowców, aby wspomogli je w uzyskiwaniu pieniędzy z tzw. grantów naukowych. Waldemar Zerda, który od lat 80. wykłada na uniwersytetach amerykańskich, wskazuje, że na prowadzone przez niego badania uczelnia nie tylko nie daje pieniędzy, ale dodatkowo liczy, że sam je zdobędzie. Oczywiście część zdobytych przez profesora pieniędzy trafi do budżetu ogólnego alma mater. – Jeśli nie zdobędę pieniędzy, zwolnią mnie – mówi profesor. Zdaniem wielu system permanentnej rywalizacji, w którym uczeni biją się o pieniądze na badania, jest brutalny, ale działa. USA ma największą ilość noblistów na świecie – wskazują.

Granty są, światowych sukcesów nie widać
System grantów, wzorowanych na amerykańskich, wkroczył do Polski w 1991 roku. Miał sprawić, że polska nauka stanie się jedną z najlepszych na świecie. Mimo że działa od 15 lat, nic takiego się nie stało. Jest też coraz częściej krytykowany. Prof. dr hab. Jan Mostowski już w 2002 roku mówił: – W mojej dziedzinie, czyli w fizyce, za pieniądze ze „zwykłych” grantów nie można prowadzić badań doświadczalnych na przyzwoitym poziomie. Koszt zakupu niezbędnej aparatury wykracza bowiem poza przyznawane limity finansowe. Pieniądze grantowe mogą wystarczyć jedynie na podtrzymanie istniejących już układów doświadczalnych. Tak więc, zamiast zachęcać do podejmowania nowych badań, system grantów petryfikuje istniejącą i starzejącą się tematykę. Historyk prof. Karol Modzelewski wskazał dziesięć lat później, że konkursy nie są miarą naukowej wartości. Pisanie wniosku o dofinansowanie jest robotą administracyjną, wymaga szczególnych kwalifikacji administra
cyjnych  i nie jest związane z prowadzeniem badań naukowych. Historyk zanegował również sens oceny jakości pracy naukowej humanistów liczbą artykułów pisanych w języku angielskim w czasopismach należących do tzw. listy filadelfijskiej. – Niech sobie piszą po angielsku fizycy albo medycy, bo to nie szkodzi ich dyscyplinie. Humanistyce szkodzi, bo to jest cios wymierzony w jej najważniejszą misję, jaką jest komunikacja z wykształconą, ambitną intelektualnie publicznością własnego kraju – mówił w jednym z wywiadów.

Ewa Zarzycka, Andrzej Berezowski

Cały artykuł w najnowszym numerze "TS" (39/2016) oraz w wersji cyfrowej tutaj

 

POLECANE
Nie tak miał wyglądać finał aukcji. Model z kultowego filmu bez nowego domu Wiadomości
Nie tak miał wyglądać finał aukcji. Model z kultowego filmu bez nowego domu

Lalka przedstawiająca słynnego kosmitę z filmu E.T. miała być hitem aukcji w Sotheby’s. Zamiast tego - spotkał ją los podobny do filmowego bohatera: została porzucona. Choć była jednym z trzech modeli użytych na planie, nikt nie zdecydował się na jej zakup.

14-latka przygniótł konar. Jego stan jest ciężki Wiadomości
14-latka przygniótł konar. Jego stan jest ciężki

Stan 14-latka, przygniecionego w lesie przez konar drzewa, jest bardzo ciężki. Przebywa na oddziale intensywnej terapii Górnośląskiego Centrum Zdrowia Dziecka

16-latek śmiertelnie ranił rówieśnika. Sąd zdecydował z ostatniej chwili
16-latek śmiertelnie ranił rówieśnika. Sąd zdecydował

16-latkowi, który w piątek w Tarnowie (Małopolskie) śmiertelnie ranił nożem rówieśnika, postawiono zarzut zabójstwa. Tarnowski sąd rodzinny dla nieletnich zdecydował o tymczasowym, trzymiesięcznym umieszczeniu nastolatka w ośrodku wychowawczym izolowanym.

Trzaskowski przeszedł szkolenie z MON. Kukiz: „Polska może spać spokojnie” Wiadomości
Trzaskowski przeszedł szkolenie z MON. Kukiz: „Polska może spać spokojnie”

Rafał Trzaskowski spróbował swoich sił w wojskowym szkoleniu. Jak sam przekazał w mediach społecznościowych, wziął udział w jednodniowych ćwiczeniach w ramach programu „Trenuj z wojskiem”. Podkreślił, że jest pod ogromnym wrażeniem instruktorów oraz samego programu.

Dziennikarka neo-TVP kłamała nt. Anny Wójcik i nie chce przeprosić. Będą kroki prawne Wiadomości
Dziennikarka neo-TVP kłamała nt. Anny Wójcik i nie chce przeprosić. Będą "kroki prawne"

Kamila Biedrzycka z TVP Info podała przedwczoraj na antenie fałszywą informację, że Anna Wójcik po opuszczeniu aresztu zamiast pojechać do swojego chorego dziecka udała się do studia TV Republiki i Telewizji wPolsce24, gdzie rzekomo miała udzielić wywiadu. Teraz stwierdziła, że za swoje słowa nie zamierza przepraszać.

Nie żyje kultowy aktor z Herkulesa. Miał 71 lat Wiadomości
Nie żyje kultowy aktor z "Herkulesa". Miał 71 lat

Robert Trebor, amerykański aktor znany przede wszystkim z roli Salmoneusa w kultowych serialach "Herkules" i "Xena: Wojownicza księżniczka" zmarł 11 marca w Los Angeles. Miał 71 lat.

Już wiadomo, czy Marcin Romanowski przyjedzie do Polski na pogrzeb ojca pilne
Już wiadomo, czy Marcin Romanowski przyjedzie do Polski na pogrzeb ojca

Media w Polsce obiegła wczoraj wiadomość o śmierci i pogrzebie ojca Marcina Romanowskiego, posła PiS, który przebywa na Węgrzech, gdzie ma azyl polityczny.

Nowy komunikat pogodowy. IMGW ostrzega Wiadomości
Nowy komunikat pogodowy. IMGW ostrzega

Wczoraj IMGW ostrzegało przez potężnymi porywami wiatru, dochodzącymi do 80 km/h, które miały zagrażać 13 regionom w Polsce. Jak się okazuje, w niedzielę i poniedziałek nadal będzie się utrzymywał porywisty wiatr; prognozuje się również opady deszczu ze śniegiem; w nocy wystąpią przymrozki.

Szeremeta pokonana. Polka przegrała w Brazylii Wiadomości
Szeremeta pokonana. Polka przegrała w Brazylii

Wicemistrzyni olimpijska z Paryża w nocy z soboty na niedzielę czasu polskiego walczyła z Brazylijką Jucielen Romeu. Trzech sędziów punktowych dało wygraną Brazylijce, a dwóch wicemistrzyni olimpijskiej z Paryża.

Nie żyje ojciec Marcina Romanowskiego. Jest oświadczenie pełnomocnika posła PiS z ostatniej chwili
Nie żyje ojciec Marcina Romanowskiego. Jest oświadczenie pełnomocnika posła PiS

Media w Polsce obiegła wczoraj wiadomość o śmierci i pogrzebie ojca Marcina Romanowskiego, posła PiS, który przebywa na Węgrzech, gdzie ma azyl polityczny

REKLAMA

Żebractwo, czyli nowa specjalizacja naukowa

Nie wiadomo, kiedy się narodził system grantów na naukę. Niektórzy twierdzą, że istniał od zawsze, egipscy władcy płacili astronomom, aby wykonywali dla nich określone badania. Wiadomo za to, że jego wpływ na wielkie odkrycia naukowe jest co najmniej dyskusyjny.
 Żebractwo, czyli nowa specjalizacja naukowa
/ Pixabay.com/CC0
Badacz wielorybów i delfinów dr Michael Moore z USA skarżył się w 2012 roku, że z każdych trzech dolarów, które zdobywa na badania, jego macierzysty instytut zabiera mu dwa. Z jednej strony można się zżymać na zachłanność ośrodka naukowego, z drugiej na to, że badacz musi niczym handlowiec zarabiać na siebie i na własną uczelnię. Zamiast zajmować się badaniami zajmuje się szukaniem na nie pieniędzy. Tak jest w wielu amerykańskich uczelniach. Ośrodki badawcze przyjmują młodych naukowców, aby wspomogli je w uzyskiwaniu pieniędzy z tzw. grantów naukowych. Waldemar Zerda, który od lat 80. wykłada na uniwersytetach amerykańskich, wskazuje, że na prowadzone przez niego badania uczelnia nie tylko nie daje pieniędzy, ale dodatkowo liczy, że sam je zdobędzie. Oczywiście część zdobytych przez profesora pieniędzy trafi do budżetu ogólnego alma mater. – Jeśli nie zdobędę pieniędzy, zwolnią mnie – mówi profesor. Zdaniem wielu system permanentnej rywalizacji, w którym uczeni biją się o pieniądze na badania, jest brutalny, ale działa. USA ma największą ilość noblistów na świecie – wskazują.

Granty są, światowych sukcesów nie widać
System grantów, wzorowanych na amerykańskich, wkroczył do Polski w 1991 roku. Miał sprawić, że polska nauka stanie się jedną z najlepszych na świecie. Mimo że działa od 15 lat, nic takiego się nie stało. Jest też coraz częściej krytykowany. Prof. dr hab. Jan Mostowski już w 2002 roku mówił: – W mojej dziedzinie, czyli w fizyce, za pieniądze ze „zwykłych” grantów nie można prowadzić badań doświadczalnych na przyzwoitym poziomie. Koszt zakupu niezbędnej aparatury wykracza bowiem poza przyznawane limity finansowe. Pieniądze grantowe mogą wystarczyć jedynie na podtrzymanie istniejących już układów doświadczalnych. Tak więc, zamiast zachęcać do podejmowania nowych badań, system grantów petryfikuje istniejącą i starzejącą się tematykę. Historyk prof. Karol Modzelewski wskazał dziesięć lat później, że konkursy nie są miarą naukowej wartości. Pisanie wniosku o dofinansowanie jest robotą administracyjną, wymaga szczególnych kwalifikacji administra
cyjnych  i nie jest związane z prowadzeniem badań naukowych. Historyk zanegował również sens oceny jakości pracy naukowej humanistów liczbą artykułów pisanych w języku angielskim w czasopismach należących do tzw. listy filadelfijskiej. – Niech sobie piszą po angielsku fizycy albo medycy, bo to nie szkodzi ich dyscyplinie. Humanistyce szkodzi, bo to jest cios wymierzony w jej najważniejszą misję, jaką jest komunikacja z wykształconą, ambitną intelektualnie publicznością własnego kraju – mówił w jednym z wywiadów.

Ewa Zarzycka, Andrzej Berezowski

Cały artykuł w najnowszym numerze "TS" (39/2016) oraz w wersji cyfrowej tutaj


 

Polecane
Emerytury
Stażowe
-->