[Felieton „TS”] Jan Wróbel: Spokojnie, to tylko kapitalizm

Aż strach się przyznać w „TS”, co ostatnio czytam: „Manifest kapitalistyczny. Jak kapitalizm uratuje ludzkość” Johana Norberga. Czytam z przyjemnością! A powinienem z zajadłością, bo przecież już się jakoś przyjęło uważać za normalne, mainstreamowe, że:
Jan Wróbel [Felieton „TS”] Jan Wróbel: Spokojnie, to tylko kapitalizm
Jan Wróbel / Tygodnik Solidarność

1.     „Tubokapitalizm” pożera wszystko, stanowi wielkie zagrożenie dla ekologii, utrwala nierówności społeczne, promuje bardzo, bardzo bogatych kosztem całej reszty ludzkości.
2.    Nasz polski kapitalizm to nawet nie był turbo-, tylko esbo-. U jego kołyski stali funkcjonariusze elitarnych komórek służb komunistycznych, zatem nasz kapitalizm stanowił jakby przedłużony PRL – zyskowny dla Złych, szkodliwy dla Dobrych. I zyskowny dla wielkiego, zagranicznego kapitału, który swobodnie hulał nad Wisłą, nieskrępowany narodowymi celami Polaków.
3.    Lata wprowadzania kapitalizmu niosły lata ostrego podziału, jak powiedziałby Karol Marks, w nadbudowie. Oto zwolennicy Nowego, chociażby nie wiem, jak płytko rozumujący i mało rozumiejący świat współczesny, uznawani byli za mądrych, jeżeli powielali słuszne, wolnorynkowe banały. Przeciwnicy Nowego mogli być przenikliwi i głębocy – i tak uznawani byli za oszołomów. 

O co w kapitalizmie chodzi? 

I nie powiem, te zarzuty nie są wyssane z palca. Tradycja wyklinania wolnego rynku nie opiera się tylko na dziełach Marksa i Lenina. Już papież Pius XI pisał o początkach kapitalizmu: „Coraz większa ilość ludzi myślała tylko o wzbogaceniu się bez oglądania się na środki; stawiając siebie ponad wszystko i wszystkich, bez wyrzutów sumienia krzywdzili ciężko bliźniego. […] Skupienie potęgi i środków ekonomicznych, znamionujące współczesną gospodarkę, jest naturalnym wynikiem niczym nieograniczonej swobody w współzawodniczeniu, która pozwala ostać się tylko tym, którzy są najsilniejsi albo którzy, co często jest równoznaczne, najbezwzględniej walczą, którzy najmniej sumieniem się kierują”. Ocena stopnia wolności gospodarczej w wieku XXI mogłaby już być inna, ale przekonanie, że kapitalizmowi tylko o kasę chodzi, a kasę zarabia ten, który nie ma skrupułów, wydaje mi się wciąż popularne. 

Cechy kapitalizmu 

Norberg przypomina jednak o innych cechach kapitalizmu. Jest to system promujący innowacyjność. Upowszechniający – i to raczej szybciej niż wolniej – nie tylko dobra konsumpcyjne, ale i dobra medyczne, intelektualne, technologiczne. Wielkie firmy, w tym osławione korporacje, potrafią gwarantować zakres swobód pracowniczych większy niż system oparty na małych firmach, nie mówiąc o państwach socjalistycznych. Nie jest też kwestią przypadku, że różne warianty demokracji jakoś dobrze żenią się z systemem rynkowym. Jednak najważniejsze: „Manifest kapitalistyczny”, napisany ze swadą i niewolny od anegdot, jest odtrutką nie tyle na lektury kapitalizmofobów, co kapitalizmofilów. Jest bowiem przyjęte, że zwolenników np. wysokich podatków albo szczególnej pomocy dla określonych grup czy po prostu socjalnych obowiązków państwa wali się na odlew. Że lewacy, że populiści, że neokomuna, że czciciele Stalina i Pol Pota. Norberg pisze jak normalny do normalnych. Co pewnie pomniejsza zasób ewentualnych czytelników. Ale... spróbuj.


Czytaj także: Nie żyje żołnierz, który bronił granicy. Jest reakcja prezydenta Dudy

Czytaj także: Niepozorny gigant wiary: 14. rocznica beatyfikacji ks. Jerzego Popiełuszki


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Sterczewski chciał skanować twarze polskich strażników. Teraz mówi, że to był żart z ostatniej chwili
Sterczewski chciał "skanować twarze" polskich strażników. Teraz mówi, że to był "żart"

Poseł KO Franciszek Sterczewski nie chce przeprosić za swoje zachowanie na granicy polsko-białoruskiej sprzed trzech lat. Pytany o groźby dotyczące "skanowania twarzy" strażników granicznych mówi, że to był "żart".

Adam Bielan szefem delegacji polskiej w grupie EKR z ostatniej chwili
Adam Bielan szefem delegacji polskiej w grupie EKR

Poseł do Parlamentu Europejskiego Adam Bielan został właśnie wybrany szefem delegacji Prawa i Sprawiedliwości w grupie Europejskich Konserwatystów i Reformatorów – informuje serwis wPolityce.pl.

Media: „Polski ambasador w USA odchodzi” z ostatniej chwili
Media: „Polski ambasador w USA odchodzi”

Ambasador RP w Waszyngtonie Marek Magierowski odchodzi ze stanowiska – twierdzi Marek Wałkuski, korespondent Polskiego Radia w USA. Do całej sprawy odniósł się prezydencki minister Marcin Mastalerek.

„Ani jednego więcej”. W Warszawie odbyła się manifestacja solidarności z żołnierzami z ostatniej chwili
„Ani jednego więcej”. W Warszawie odbyła się manifestacja solidarności z żołnierzami

W środę w Warszawie o godz. 18 rozpoczęła się manifestacja solidarności z żołnierzami broniących naszych granic. „Ani jednego więcej”.

Gdańsk: Baner o Zielonym Ładzie „niezgodny”, baner z Wojewódzkim „zgodny” z ostatniej chwili
Gdańsk: Baner o Zielonym Ładzie „niezgodny”, baner z Wojewódzkim „zgodny”

Baner „Zatrzymaj Zielony Ład” na siedzibie NSZZ „Solidarność” w Gdańsku jest – według gdańskich władz – niezgodny z Uchwałą Krajobrazową Gdańska i nielegalny. Tymczasem wielkoformatowa reklama przedstawiająca Kubę Wojewódzkiego, która wisi na rusztowaniu budowlanym przy alei Grunwaldzkiej, jest zgodna z przepisami uchwały.

Umowa USA z Ukrainą ws. bezpieczeństwa. Jest porozumienie z ostatniej chwili
Umowa USA z Ukrainą ws. bezpieczeństwa. Jest porozumienie

– Zakończyliśmy negocjacje z Ukrainą na temat dwustronnej umowy o bezpieczeństwie, a w czwartek we Włoszech dojdzie do podpisania jej przez prezydentów Joe Bidena i Wołodymyra Zełenskiego – ogłosił w środę doradca ds. bezpieczeństwa narodowego Jake Sullivan.

Holland uderza w Tuska: „Zobaczył polityczne złoto” z ostatniej chwili
Holland uderza w Tuska: „Zobaczył polityczne złoto”

Agnieszka Holland rozmawiała z Onetem. Zabrała głos ws. głośnych wydarzeń na granicy polsko-białoruskiej. Nie przebierając w słowach, uderzyła w premiera Donalda Tuska.

Protest na Uniwersytecie Warszawskim. Interweniowała policja z ostatniej chwili
Protest na Uniwersytecie Warszawskim. Interweniowała policja

Studenci Uniwersytetu Warszawskiego protestują od 24 maja w obronie Palestyny. Domagają się potępienia działań Izraela i zerwania współpracy z izraelskimi firmami i uniwersytetami. W środę na teren uczelni wkroczyła policja.

Pałac Buckingham. Sensacyjne doniesienia ws. Meghan Markle z ostatniej chwili
Pałac Buckingham. Sensacyjne doniesienia ws. Meghan Markle

Media obiegły sensacyjne doniesienia ws. Meghan Markle. Czy żona księcia Harry’ego skrywa ważny sekret?

Nie żyje jeden z najbogatszych Polaków. Jego przyjaciele zamieścili ważny apel z ostatniej chwili
Nie żyje jeden z najbogatszych Polaków. Jego przyjaciele zamieścili ważny apel

Nie żyje Jerzy Krzanowski, założyciel firmy Nowy Styl. Jego przyjaciele oraz współpracownicy z Nowego Stylu zamieścili oświadczenie.

REKLAMA

[Felieton „TS”] Jan Wróbel: Spokojnie, to tylko kapitalizm

Aż strach się przyznać w „TS”, co ostatnio czytam: „Manifest kapitalistyczny. Jak kapitalizm uratuje ludzkość” Johana Norberga. Czytam z przyjemnością! A powinienem z zajadłością, bo przecież już się jakoś przyjęło uważać za normalne, mainstreamowe, że:
Jan Wróbel [Felieton „TS”] Jan Wróbel: Spokojnie, to tylko kapitalizm
Jan Wróbel / Tygodnik Solidarność

1.     „Tubokapitalizm” pożera wszystko, stanowi wielkie zagrożenie dla ekologii, utrwala nierówności społeczne, promuje bardzo, bardzo bogatych kosztem całej reszty ludzkości.
2.    Nasz polski kapitalizm to nawet nie był turbo-, tylko esbo-. U jego kołyski stali funkcjonariusze elitarnych komórek służb komunistycznych, zatem nasz kapitalizm stanowił jakby przedłużony PRL – zyskowny dla Złych, szkodliwy dla Dobrych. I zyskowny dla wielkiego, zagranicznego kapitału, który swobodnie hulał nad Wisłą, nieskrępowany narodowymi celami Polaków.
3.    Lata wprowadzania kapitalizmu niosły lata ostrego podziału, jak powiedziałby Karol Marks, w nadbudowie. Oto zwolennicy Nowego, chociażby nie wiem, jak płytko rozumujący i mało rozumiejący świat współczesny, uznawani byli za mądrych, jeżeli powielali słuszne, wolnorynkowe banały. Przeciwnicy Nowego mogli być przenikliwi i głębocy – i tak uznawani byli za oszołomów. 

O co w kapitalizmie chodzi? 

I nie powiem, te zarzuty nie są wyssane z palca. Tradycja wyklinania wolnego rynku nie opiera się tylko na dziełach Marksa i Lenina. Już papież Pius XI pisał o początkach kapitalizmu: „Coraz większa ilość ludzi myślała tylko o wzbogaceniu się bez oglądania się na środki; stawiając siebie ponad wszystko i wszystkich, bez wyrzutów sumienia krzywdzili ciężko bliźniego. […] Skupienie potęgi i środków ekonomicznych, znamionujące współczesną gospodarkę, jest naturalnym wynikiem niczym nieograniczonej swobody w współzawodniczeniu, która pozwala ostać się tylko tym, którzy są najsilniejsi albo którzy, co często jest równoznaczne, najbezwzględniej walczą, którzy najmniej sumieniem się kierują”. Ocena stopnia wolności gospodarczej w wieku XXI mogłaby już być inna, ale przekonanie, że kapitalizmowi tylko o kasę chodzi, a kasę zarabia ten, który nie ma skrupułów, wydaje mi się wciąż popularne. 

Cechy kapitalizmu 

Norberg przypomina jednak o innych cechach kapitalizmu. Jest to system promujący innowacyjność. Upowszechniający – i to raczej szybciej niż wolniej – nie tylko dobra konsumpcyjne, ale i dobra medyczne, intelektualne, technologiczne. Wielkie firmy, w tym osławione korporacje, potrafią gwarantować zakres swobód pracowniczych większy niż system oparty na małych firmach, nie mówiąc o państwach socjalistycznych. Nie jest też kwestią przypadku, że różne warianty demokracji jakoś dobrze żenią się z systemem rynkowym. Jednak najważniejsze: „Manifest kapitalistyczny”, napisany ze swadą i niewolny od anegdot, jest odtrutką nie tyle na lektury kapitalizmofobów, co kapitalizmofilów. Jest bowiem przyjęte, że zwolenników np. wysokich podatków albo szczególnej pomocy dla określonych grup czy po prostu socjalnych obowiązków państwa wali się na odlew. Że lewacy, że populiści, że neokomuna, że czciciele Stalina i Pol Pota. Norberg pisze jak normalny do normalnych. Co pewnie pomniejsza zasób ewentualnych czytelników. Ale... spróbuj.


Czytaj także: Nie żyje żołnierz, który bronił granicy. Jest reakcja prezydenta Dudy

Czytaj także: Niepozorny gigant wiary: 14. rocznica beatyfikacji ks. Jerzego Popiełuszki



Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

Polecane
Emerytury
Stażowe